Doop:
Maandag 04 en maandag 18 september 2023
Maandag 30 oktober en maandag 13 november 2023
Dinsdag 06 en maandag 19 februari 2024
Maandag 13 en maandag 27 mei 2024
Maandag 10 en maandag 24 juni 2024
Huwelijk:
Maandag 09 en maandag 23 oktober 2023
Maandag 04 en maandag 25 maart 2024
Maandag 06 en maandag 27 mei 2024
Locatie: A. van Ostadelaan 4, 3583 AJ Utrecht
Van 20.00-21.30 uur. Aanmelding via secretariaat@katholiekutrecht.nl
De Nederlandse bisschoppen hebben een pinksterbrief geschreven aan alle betrokkenen bij activiteiten voor caritas en diaconie in de parochies. Zij willen hen daarmee een hart onder de riem steken bij dit belangrijke werk “in het hart van de Kerk”. “Caritas en diaconie maken het verschil in het leven van mensen. Waar het leven wordt bedreigd, waar mensen zorg nodig hebben, geven caritas en diaconie kracht,” schrijven de bisschoppen.
“De samenleving staat onder druk. Door de ecologische en de sociale crisis raken mensen van elkaar verwijderd. Het Armoederapport van de Kerken in 2023 laat zien dat een miljoen Nederlanders in armoede leeft,” zo signaleren de bisschoppen. “De groeiende armoede, maar ook de komst van vluchtelingen en migranten roepen ons op om in actie te komen. Christus geeft ons het voorbeeld door oog te hebben voor mensen, juist voor hen die aan de rand van de samenleving staan.”
Kinderen van één Vader
In deze pinksterbrief wordt niet alleen verwezen naar het Armoederapport maar ook naar de encycliek van paus Franciscus, ‘Fratelli tutti’, waarin de paus benadrukt dat we allen broeders en zusters zijn, kinderen van één Vader en dat we daarom allemaal gelijk zijn in waardigheid. “Anderen mogen rekenen op ons. Mensen met hun noden en zorgen zijn niet alleen doelgroep van onze zorg. Ze zijn gelijkwaardige partners,” zo beamen de bisschoppen de visie van paus Franciscus.
De bisschoppen spreken in deze brief hun grote waardering uit voor het vele werk dat wordt gedaan: “Velen zetten zich vanuit parochies dagelijks in voor caritas en diaconie, georganiseerd in Parochiële Caritas Instellingen en in werkgroepen of ongeorganiseerd, vaak onzichtbaar. Ze ondersteunen zieken, ouderen en hen die met verlies te maken hebben. Kwetsbare mensen ontvangen hulp op materieel vlak. Ook ondersteunen parochies projecten in andere landen. Het Armoederapport 2023 toont aan dat de caritatieve en diaconale kracht vanuit de Kerk groot is.”
Voortgang, zegen en inspiratie
Daarnaast spreken de bisschoppen de hoop uit dat het belangrijke werk voor caritas en diaconie voortgang blijft vinden in “het hart van onze Kerk”. “Kunnen we de samenleving het gezicht van Christus laten zien door onze broeders en zusters die onze zorg vragen te ontmoeten van hart tot hart en tijd voor elkaar te nemen? Kunnen we Christus ontmoeten in de eenzame, in de rouwende, in de vluchteling en de migrant, in de dakloze en de verstotene?,” zo vragen zij de lezers die zij tot slot veel zegen toewensen en de inspiratie van de Heilige Geest voor hun werk.
De app is een besloten groep van onze parochie, voor vrijwilligers en parochianen. De beheerders van deze app zijn vrijwilligers van de Martinusparochie en geven toegang tot elk individueel lid. Indien zij het nieuwe lid niet herkennen, zal altijd telefonisch of per email contact opgenomen worden met de geïnteresseerden. De app is ontwikkeld door Donkey Mobile, met eigenaar Henrik Wienen, een gemeentelid van de Jacobikerk. Hij is met een groep techneuten een aantal jaar geleden gestart met ontwikkeling van de app. Meer dan 300 kerken hebben inmiddels een eigen platvorm zoals nu ook de Martinus app.
De Martinus app kan gratis gedownload worden van de Apple Store en Google Playstore en werkt zowel op de mobiele telefoon als op de tablet.
Waarom een app?
Als Martinus gemeenschap kunnen we met deze app makkelijker in contact komen en activiteiten organiseren. Deze app is zeker niet alleen bedoeld voor de “jongelui”, maar juist voor alle leeftijden. Het is juist een extra handvat om elkaar makkelijker te bereiken. Stel een vraag of maak een suggestie en krijg reacties van een medeparochiaan.
Uw profiel
In de App Store or Google Play Store zoekt u naar Martinus, met het rode icoon (zie afbeelding). Na het downloaden van de app, maakt u een profiel aan en vraagt u toegang. Door één van de “beheerders” van onze parochie wordt u toegang verleend. Na toegang kunt u uw profiel instellen met foto, contactgegevens en eventuele functie binnen de kerk (voorbeeld: "Bloemengroep Augustinus" of "Koster St. Aloysius", enz.). Zo bent u makkelijk te herkennen en te vinden.
Vandaar kunt u de app ontdekken, maar dus ook proactief groepen aanmaken en leden uitnodigen. Bij “ontdek” vindt u alle groepen die tot op heden zijn aangemaakt binnen de parochie.
Groepen
U kunt een eigen groep aanmaken met bijvoorbeeld vrijwilligers waarmee u samenwerkt. Zo kunnen jullie makkelijker met elkaar in contact komen, maar ook een oproep doen, activiteiten organiseren. Voorbeelden zijn Bijbelkring, zanggroep, kosters, lectoren, boekenclub, marktplaats. Waar u en uw mede-parochiaan behoefte aan hebben. U kunt van verschillende groepen lid worden en alle mededelingen worden bij “mijn parochie” verzameld.
Ook kunnen er koppelingen gemaakt worden met verdiepingsonderwerpen zoals “vers van de dag”, of theologie podcast, etc. Voor meer informatie kunt u de website van http://donkeymobile.app bekijken.
Collecte
De Martinus app is gekoppeld met het rekeningnummer van de Martinus parochie met ANBI registratie: NL47RABO0123246342. U kunt bijvoorbeeld een saldo in de app ophogen, zodat maar eenmalig transactiekosten van 0,24ct betaald wordt. Dit saldo blijft in de app beschikbaar en daarvan kan gedoneerd worden aan de Martinusparochie of een andere actie.
Agenda
De vieringen van de Martinusparochie staan ook in de agenda van de app, net als activiteiten in de parochie.
Vragen
Voor vragen kunt u terecht in de app, maar ook mailen naar augustinusberaad@katholiekutrecht.nl of vraag een medeparochiaan naar de app.
Hoewel het pas april is, kijkt het Ariënsinstituut al vooruit naar het nieuwe studiejaar: het opleidingsinstituut van het Aartsbisdom Utrecht voor priesters, diakens, catecheten en diaconaal assistenten wil in september namelijk graag beginnen met een nieuw eerste jaar.
In een aantal parochies zijn inmiddels catecheten en diaconaal assistenten werkzaam met een zending van de aartsbisschop en afgelopen jaar zijn ook de eerste permanente diakens van de nieuwe opleiding gewijd. De inzet en initiatieven van deze toegeruste vrijwilligers kunnen rekenen op veel waardering van de parochianen en van de leden van de pastorale teams. Zij blijken een duidelijke toegevoegde waarde voor het pastorale werk.
De leden van de pastorale teams hebben daarom eind januari een brief ontvangen met de vraag om binnen hun parochie op zoek te gaan naar gemotiveerde kandidaten die één van deze opleidingen kunnen en willen volgen en die hen in de toekomst in het pastoraat kunnen ondersteunen. In deze brief schrijft rector Kuipers onder meer: “De eerste maand van het nieuwe jaar is bijna voorbij en traditiegetrouw vindt in deze periode de Actie Kerkbalans plaats. Het thema van dit jaar is: ‘Geef vandaag voor de kerk van morgen’. We willen een missionaire Kerk zijn waarin mensen God en elkaar kunnen ontmoeten. Om van betekenis te zijn voor mensen die verbinding en verdieping zoeken. Om gastvrij en uitnodigend te zijn voor jong en oud. Ook voor mensen die God nog niet kennen. Vandaag én morgen. Om die missie waar te kunnen maken is niet alleen geld nodig, maar hebben we ook behoefte aan mensen die geraakt zijn door de boodschap van het Evangelie en deze door willen geven aan anderen. Voor de Kerk van morgen is het belangrijk dat we vandaag investeren in de vorming en toerusting van helpers in het pastoraat.”
Kandidaten kunnen vanuit de parochies worden voorgedragen tot uiterlijk 1 juni a.s., daarna vinden de kennismakingsgesprekken plaats.
Op 30 april a.s. is het weer Roepingenzondag: de jaarlijkse gebedsdag voor roepingen tot het priesterschap, het permanent diaconaat en het religieuze leven. Het onder de aandacht brengen en bevorderen van roepingen is een zeer belangrijke taak binnen de Kerk. De zorg om voldoende herders in de toekomst is een gezamenlijke en blijvende verantwoordelijkheid van alle gelovigen. Niet alleen op Roepingenzondag, maar elke dag opnieuw.
Het Interdiocesaan Roepingenoverleg, het landelijk samenwerkingsorgaan tussen bisdommen en religieuzen, heeft opnieuw materiaal uitgebracht om de aandacht voor en het gebed om roepingen te bevorderen. Thema van dit jaar is: Draag Christus de wereld in. Het is een oproep om ons geloof niet voor onszelf te houden, maar te delen met de mensen om ons heen. Dit jaar is deze oproep heel bijzonder gericht aan jonge mensen.
In augustus vinden in Lissabon de Wereldjongerendagen plaats. Paus Franciscus heeft als thema gekozen voor de ontmoeting tussen Maria en haar nicht Elisabeth. Maria die opstaat en met spoed op weg gaat, is een teken en voorbeeld van naastenliefde en van een missionair vuur. De spoed waarmee zij reist, waarop zij eropuit trekt om haar opdracht en missie te volbrengen, staat aan de basis van de oproep van de paus aan alle jongeren: “Dat de evangelisatie van de jongeren actief en missionair mag zijn. Het is op die manier dat ze de levende Christus zullen herkennen en van Hem getuigen.”
Wie zich geroepen weet door God kan niet anders dan opstaan en op weg gaan om het Evangelie te verkondigen. Zij hebben daarbij onze steun heel hard nodig. Een bijzondere vorm van ondersteuning is het aanhoudend gebed om roepingen. Daarom nodig ik iedereen uit om te bidden om roepingen en lid te worden van de Diocesane Gebedskring. Zonder financiële middelen lukt het echter ook niet. Daarom wil ik u vragen om ons zo mogelijk ook financieel te steunen. Uw bijdrage is meer dan welkom op bankrekeningnummer NL64 ABNA 0810 4964 88 ten name van het Fonds Priesteropleiding Aartsbisdom Utrecht. Voor meer informatie over schenken of nalaten aan het Ariënsinstituut of het lidmaatschap van de Gebedskring, zie: www.ariensinstituut.nl. Hartelijk dank voor uw steun!
Een groet van de aartsbisschop
aan alle gelovigen in het Aartsbisdom Utrecht
bij het begin van het Paastriduum 2023
Utrecht, Witte Donderdag – 6 april 2023
Broeders en zusters in Christus Jezus onze Heer,
Zang en muziek kunnen een bijzonder diepe snaar bij ons raken. Een lied, een melodie, ze geven ons vaak troost, kracht en hoop, hoe moeilijk de situatie waarin we ons bevinden ook mag zijn. Dat is zeker het geval bij het horen van het Stabat Mater, bijvoorbeeld in de bekende versie van Giovanni Pergolesi. Dit Latijnse gedicht uit de Middeleeuwen beschrijft het lijden dat Maria ondergaat, wanneer zij onder het kruis van haar Zoon staat. Het is genoemd naar de beginwoorden ervan: Stabat Mater dolorosa (Stond de Moeder smartelijk). Delen van dit lied worden vaak gezongen tijdens het bidden van de kruisweg.
Tijdens de Veertigdagentijd zijn wij als Kerk met onze Heer Jezus opgegaan naar Jeruzalem, de stad van Zijn lijden, sterven en verrijzen omwille van ons eeuwig heil. Zo is Hij ons voorgegaan naar het Huis van de Vader, waar Hij voor ons een plaats heeft bereid (Joh. 14, 2). Maria heeft haar Zoon los moeten laten, in die zin dat ze Hem Zijn weg heeft moeten laten gaan, die Hij moest gaan als Gezondene van de Vader. Dat heeft voor haar als Zijn moeder een groot lijden betekend. Niet voor niets wordt ze al vele eeuwen Mater Dolorosa (Moeder van Smarten) genoemd. Maria is haar Zoon gevolgd, ja ze deelde volledig in Zijn lijden, tot onder het kruis.
De stervende Jezus aan het kruis heeft Maria via de jongste apostel Johannes, die eveneens onder het kruis bij Hem bleef, ook aan ons als moeder gegeven. Nadat Hij tegen Maria over Johannes, de leerling die Hij liefhad, vlak vóór Zijn sterven had gezegd “Vrouw, zie daar uw zoon” (Joh. 19, 26), zei Hij tegen Johannes: “Zie daar uw moeder” (Joh. 19, 27). Wij allen zijn door Jezus geroepen om Zijn geliefde leerling te zijn. Maria is daarom ook onze moeder en als geen ander na Jezus kent zij het lijden uit eigen ervaring. Daarom kent zij ook ons lijden en dat van allen ter wereld, het lijden naar geest en lichaam. Niet voor niets vinden velen bij haar troost en bemoediging. Dit gebeurt in het bijzonder bij bedevaarten naar Onze Lieve Vrouw van Lourdes. Hierheen hopen wij met velen uit alle parochies van het Aartsbisdom Utrecht eind april/begin mei te pelgrimeren. Dat zullen we eveneens doen naar Maria, de Troosteres der Bedroefden, in Kevelaer.
Maria volgde haar Zoon naar Jeruzalem. Ze bleef bij Hem onder het kruis. Dit was het pijnlijkste moment in haar leven. Daar werd realiteit wat de oude Simeon zo’n 33 jaar eerder in de tempel van datzelfde Jeruzalem had geprofeteerd, toen zij als jonge moeder samen met Jozef en haar Kind Jezus - 40 dagen oud - daarheen was gegaan om Hem volgens de Wet van Mozes aan God op te dragen: “… en uw ziel zal door een zwaard worden doorboord” (Luc. 2, 35).
Na Jezus’ kruisdood en begrafenis bleef Maria met de leerlingen in Jeruzalem. Ze deelde uiteindelijk in de alles overtreffende vreugde van de verrijzenis van haar Zoon en onze Heer. Ja, ze deelt in Zijn verheerlijking dankzij haar Tenhemelopneming met ziel en lichaam. Maar vooraleer zelf deelachtig te worden aan het Pasen van Jezus, bleef ze eerst in gebed met de leerlingen in Jeruzalem verenigd om de komst van de Heilige Geest, de bron van alle hoop, troost, kracht, liefde en vrede af te wachten.
Pinksteren geldt als het geboortefeest van de Kerk, omdat de leerlingen na het ontvangen van de Heilige Geest de wereld zijn ingegaan om Christus te verkondigen en alle volken tot Zijn leerling te maken. Maria blijft ons als Kerk nabij, zeker ook in onzekere tijden. Zij blijft als hemelse Moeder bij ieder van ons, ook wanneer onze weg een lijdensweg wordt, zoals ze aanwezig was op de via dolorosa van haar Zoon, Zijn kruisweg. Zij bidt voor ons, tot ook wij eens deelachtig mogen worden aan het Pasen van haar Zoon en onze Heer Jezus, om met haar te delen in Zijn hemelse heerlijkheid.
Daartoe wens ik u mede namens de andere leden van de bisdomstaf van harte een Zalig Pasen!
+ Willem Jacobus kardinaal Eijk,
aartsbisschop van Utrecht
Bekijk hier de PDF versie van de boodschap met fraaie aafbeldingen.
Augustinus
10.30 uur: gezongen Nederlandse ochtenddienst in de kapel van de Zusters Augustinessen.
Aloysius
18.30 uur: pastoor Boogers.
Catharina
19.00 uur: Kardinaal Eijk en pastor Kuipers.
Rafaël
19.00 uur: pastor Smits.
Dominicus
18.30 uur: in de Aloysiuskerk.
20.45 uur: Stille Wake in Dominicuskerk.
Johannes-Bernardus
20.00 uur: pastoor Boogers en pastoraal werker Harmsen m.m.v GerBerJan.
Nicolaas-Monica-Jacobus
18.00 uur: Sedermaaltijd.
Paulus
18.00 uur: Sedermaaltijd, Van Bolhuis.
Augustinus
10.30 uur: gezongen Nederlandse ochtenddienst in de kapel van de Zusters Augustinessen.
Aloysius
15.00 uur: kruisweg.
19.00 uur: pastoor Boogers.
Catharina
15.00 uur: kruisweg: pater Schrama osa.
19.00 uur: Kardinaal Eijk en pastor Kuipers.
Rafaël
15.00 uur: kruisweg.
19.00 uur: pastor Smits.
Dominicus
15.00 uur: kruisweg, Borgman.
19.00 uur: Beemer. Meditaties bij het kruis samen met gemeenschappen Antonius en PKU-W met zang Oculus.
Johannes-Bernardus
15.00 uur: kruisweg pastoraal werker Harmsen.
19.00 uur: Gebedsdienst met Kruisverering met pastoraal werker Hans Harmsen.
Nicolaas-Monica-Jacobus
15.00 uur: kruisweg: Beentjes.
Paulus
15.00 uur: kruisweg, pastoraal werker Hettinga.
19.30 uur: pastoraal werker Hettinga.
Augustinus
10.30 uur: gezongen Nederlandse ochtenddienst in de kapel van de Zusters Augustinessen.
Aloysius
21.00 uur: pastoor Boogers.
Catharina
21.00 uur: Kardinaal Eijk en pastor Kuipers.
Rafaël
20.00 uur: pastor Smits.
Dominicus
21.00 uur: in Aloysiuskerk.
Johannes-Bernardus
21.00 uur: pater R. Putman ofm en Hans Harmsen m.m.v GerBerJan.
Nicolaas-Monica-Jacobus
19.00 uur: Rozema.
Paulus
22.00 uur: Koet.
Aloysius
09.30 uur: pastoor Boogers.
Catharina
10.30 uur: pastor Kuipers.
12.30 uur: English Mass met pastor Kuipers.
Rafaël
09.30 uur: pastor Smits.
Dominicus
10.00 uur: Borgman met ad hoc koor Dominicus.
Johannes-Bernardus
11.00 uur: pastor Smits m.m.v. Diversity en de Surinaams - Antilliaanse Gemeenschap (kindernevendienst) .
Nicolaas-Monica-Jacobus
11.30 uur: Spaanstalige viering.
Paulus
10.30 uur: pastoraal werker Hettinga.
Antoniusgemeenschap
10.00 uur: voorganger Larissa Maes (Gérard Martens is aanwezig).
Catharina
10.30 uur: pastoor Boogers.
Rafaël
10.30 uur: pastor Smits.
Johannes-Bernardus
10.30 uur: Byzantijnse ritus met vader Brenninkmeijer m.m.v. Wladimirskaja en de Byzantijnse Gemeenschap.
Augustijn – exegeet – docent - predikant / voorganger – pelgrim
(in die volgorde!, aldus zijn gedachtenisprentje)
Joop Smit (1939) was augustijn en docent exegese (bijbelkunde) aan verschillende theologie-opleidingen. Vertrouwde Bijbelteksten las hij opnieuw met grote aandacht om de inspirerende kracht op het spoor te komen die van Jezus uitging en uitgaat. Zo konden de lezers weer Jezus zelf ontmoeten. Daarin slaagde hij in mijn ogen met glans. De zaak van de Bijbel behartigde hij in zijn docentschap, lezingen, cursussen en publicaties. Zo was hij echt een man van de Bijbel.
Een kenmerkend citaat van hem uit 1978: Uit alles blijkt dat Jezus de belichaming van Gods ruimhartigheid is en dat Hij met heel zijn leven voor Gods grootmoedigheid instaat. In zijn preken benadrukte hij iedere keer weer dat het evangelie goed nieuws is, licht en ruimte geeft. Zo was hij een echte leermeester in de Bijbel.
Vanaf 2000 was hij in de Utrechtse Johannes de Doper–Bernarduskerk een inspirerende voorganger met bevlogen preken en met hart voor deze geloofsgemeenschap. Door voor te gaan leerde hij de Bijbel nog persoonlijker en concreter uit te leggen. In november hield hij daar lezingen over het evangelie van het komende kerkelijk jaar. In 2009 maakte hij met een groep uit deze kerk een reis naar Israël. Daarnaast ging hij jarenlang voor in Werkhoven en in de Janskerk in Utrecht.
Joop Smit schreef rond 1980 drie boeken over de evangeliën. Na zijn pensionering in 2004 maakte hij lange pelgrimstochten, schreef hij een boek daarover en liet hij in vier boeken zien hoe ieder van de vier evangelisten met eigen accenten Jezus tekent. Ook in dit vierluik bracht hij Jezus naderbij voor de lezers. Vervolgens schreef hij over Paulus, over het onzevader en over de parabels (gelijkenissen) van Jezus.
Vanaf zijn komst in de Johannes de Doper–Bernarduskerk was hij mijn leermeester in de bijbel door zijn boeken, zijn overwegingen, zijn herhaalde inleidingen op het evangelie van het komende kerkelijk jaar en door onze persoonlijke communicatie over Bijbelteksten. Zo hielp hij mij om opnieuw de inspirerende kracht van Jezus op het spoor te komen.
De mensen van de Johannes de Doper–Bernarduskerk gemeenschap zullen zich hem herinneren als een inspirerende, bescheiden en belangstellende voorganger met hart voor deze geloofsgemeenschap en met bevlogen preken die ons raakten en waar we soms nog lang over nadachten.
In maart 2022 bleek hij acute leukemie te hebben. Via een chemokuur kon zijn leven gerekt worden, maar in december bleek die kuur uitgewerkt te zijn. Op zondag 11 december ging hij voor het laatst voor in de Johannes de Doper–Bernarduskerk.
Op 23 februari mocht ik hem voor het laatst ontmoeten. Hij overleed op vrijdag 10 maart 2023.
In mijn afgelopen 25 jaar in de parochie hebben drie priesters mij het meest geïnspireerd: pater Herman Piek, pastor Henk Oostendorp en pater Joop Smit. Nu ben ik hen alle drie kwijt, maar ze werken wel in mij door.
Hans Harmsen
Woensdag 22 maart 23
Petrus Albertus Gerardus Rentinck, zo staat hij te naam in het doopboek. Voor familie, collega’s en vrienden Piet. Piet was een Utrechtenaar en op korte verblijven in Rome en Twente na heeft hij na zijn priesterwijding altijd in Utrecht gewoond.
Piet was een geleerde man. In Rome was hij gepromoveerd op een proefschrift over de pastorale zorg in het Antiochië van de vierde eeuw. De hoofdfiguur was de heilige Johannes Chrysostomos. Ik denk dat het beroemde boek van Frits van der Meer over “Augustinus de zielzorger” model heeft gestaan voor zijn studie over Johannes Chrysostomos en zo bevond zijn studie zich in goed gezelschap. Die twee kerkvaders bleven zijn interesse houden, zijn hele leven door. Ze drongen allebei ook diep door in zijn spiritualiteit. Piet was natuurlijk naar Rome gestuurd om docent te worden aan het seminarie, maar de tijden waren veranderd. Door de fusies van de theologieopleidingen was er plotseling geen behoefte meer aan een patristicus en had de bisschop daarop ook maar beperkte invloed. Misschien was het ook wel goed zo, want als Piet langdurig aan het woord was, vielen er af en toe ook mensen in slaap. Wie wakker bleef, werd echt beloond, want Piet had veel te zeggen, maar inderdaad, spannend was het niet altijd. Maar in de liturgie werkte het al anders: daar werkte zijn voordracht en zijn liturgische houding juist verstillend. “Die meent wat hij zegt en bidt ook zelf”, hoorde ik een keer als commentaar. Zo was het ook.
In 1978 kreeg Piet van kardinaal Willebrands de opdracht om te onderzoeken, of het bisdom er goed aan deed een eigen initiatief te ontwikkelen ten aanzien van de priesteropleiding en of het oprichten van een convict de goede keus zou zijn. Zijn onderzoek signaleerde dat er wel weerstand was bij een aanzienlijk aantal mensen, maar dat het toch goed was om het Ariënskonvikt op te richten voor de priesteropleiding. En zo gebeurde het. Het convict was inderdaad niet onomstreden, maar langzaamaan kreeg het steeds meer vertrouwen: men zag dat het niet de reactionaire opleiding werd die sommigen vreesden.
In 1979 begonnen Piet, zijn dierbare Tineke Dusseldorp en ik aan de klus, samen met zes studenten. Zeven jaar lang heb ik als inwonend medepriester Piet mogen meemaken als rector. Daar leerde ik zijn trouw kennen, zijn wijsheid, zijn vroomheid die echte vormvastheid was en zijn humor. Met name dat laatste is niet iedereen bekend. Toen Herman Finkers was opgehouden als columnist voor het bisdomblad Op Tocht, werd mij de vraag voorgelegd of ik de column over wilde en kon nemen. Toen ik daar geen kans toe zag en voorzichtig informeerde of men ook aan Piet Rentinck had gedacht, bleef het lang stil aan de andere kant van de telefoon. Nee, aan hem had men inderdaad nog niet gedacht. Piet was ook niet direct een cabaretier, zijn humor kwam meer aan het licht, wanneer hij ineens bijna per ongeluk een student of situatie zo schetste dat iedereen ineens in lachen uitbarstte. Student Harrold, die een lopend nieuwsbaken was heette plotseling The Harrold Tribune.
Daarna werd Piet van 1989 tot 2008 vicaris-generaal van het aartsbisdom. Kardinaal Simonis sprak eens over de vier kardinale deugden: prudentie/wijsheid, rechtvaardigheid, moed en maathouden. Hij vertelde dat een kardinaal ze niet hoefde te hebben als hij een vicaris-generaal had, die ze wel had. En ja, dat geluk had hij. Piet heeft bestuurd in de geest van kardinaal Willebrands en met volle instemming van kardinaal Simonis. Het heeft ertoe bijgedragen dat ons aartsbisdom nauwelijks gekweld werd door polarisatie. De bisdomraad werd opgericht, waardoor de dekens beter gehoord werden en zelf medeverantwoordelijk werden voor het te voeren beleid. Er werd een bisschoppelijk beleidsprogramma opgesteld, met als centrale gedachte, dat de kerk weer missionair moest worden, ook en misschien wel vooral aan de basis. Zonder dwang werd vervolgens een grote fusieronde uitgevoerd in het bisdom. Piet was er eerst niet voor, maar werd door de dekenale medewerkers en
medewerksters overtuigd dat het toch moest. Hij kon vrijwel iedereen overtuigen, dat dit goed was voor iedereen, dat het niet de bedoeling was om plaatselijke gemeenschappen op te heffen, maar om ze te helpen om met hulp van elkaar te blijven bestaan.
Al voor hij vicaris werd, was hij lange tijd ook de geestelijke begeleider van de communiteit van de zusters van het Cenakel, eerst in Soesterberg, later in Zuilen. De toenmalige Duitse overste van het klooster, zuster Maria Mitis, had met kardinaal Willebrands gesproken over de polarisatie die in haar communiteit gestalte kreeg door het werk van enkele Limburgse paters. Ze had hem gevraagd of hij ook een priester had van wie de zusters geen ruzie zouden krijgen. Kardinaal Willebrands heeft Piet Rentinck naar ze toe gestuurd en inderdaad: diepe vrede daalde over het klooster neer. Piet heeft aan de zusters graag en veel conferenties gegeven, over kerkvaders, over psalmen, over de evangelies en dat deed hem zelf ook goed. Tot zijn dood is hij het blijven doen.
In 2008 werd hij door kardinaal Eijk ontslagen als vicaris-generaal. Ik heb hem daar nooit over horen klagen. Wat hem wel pijn deed, was dat er afscheid werd genomen van zijn beleid ten aanzien van de plaatselijke geloofsgemeenschappen: hij had beloofd at die door de gefuseerde parochie eerder gesteund zouden worden dan dat men ze leeg zou willen zuigen ten gunste van de eucharistische centra. “Daar werden mijn beloften achteraf tot leugens gemaakt”, zei hij bedroefd. En als mensen dat ook suggereerden, bood hij als zijn excuus aan, dat hij deze koerswijziging voor onmogelijk had gehouden na het tweede Vaticaans Concilie.
Piet werd na zijn ontslag pastoor van de Utrechtse Martinusparochie, die op den duur bijna heel Utrecht zou gaan omvatten. Piet was een hele goede teamleider, die zijn teamgenoten van harte ondersteunde en de pastorale werkers en werksters voluit als collega’s in het pastoraat van Christus zag. En alle kardinale deugden bleven: trouw, wijsheid, verstandigheid, moed en gematigdheid en bovenal de grote deugden van geloof, hoop en liefde.
In 2014 ging hij met emeritaat. De eerste jaren bleef Tineke Dusseldorf het huishouden leiden, tot zij naar een verzorgingshuis moest en daar overleed. Hij bleef in de parochies en bij de zusters assisteren. Er kwamen ziektes bij: de nieren konden het niet meer aan zonder nierdialyse, de hersenpan moest worden gelicht voor een operatie, waarvan hij de gevolgen bijna niet aan leek te kunnen. En hij werd erg doof, zodat hij bijna niet op grotere bijeenkomsten meer verscheen. Maar al met al bleef hij overeind en genoot hij van stilte en gebed, het ontmoeten van vrienden bij een goed glas wijn en van zijn lieve en zorgzame familie. En natuurlijk bleef hij lezen: kerkvaders en goede theologische lectuur. Vorige week dinsdag was hij nog op een bijeenkomst van alle pastores die in Utrecht voorgaan in vieringen in de diverse kerken. Niet lang daarna is hij weggeslapen in de armen van God.
We hebben een bijzondere priester, een bijzonder mens mogen meemaken. We bidden tot de barmhartige God: moge hij rusten in uw vrede. Amen.
pastor Jozef Wissink
Te Utrecht is op 16 maart 2023 in de Heer overleden de zeereerwaarde heer Petrus Albertus Gerardus Rentinck, priester van het Aartsbisdom Utrecht. Piet Rentinck werd geboren te Utrecht op 9 juli 1939. Na zijn priesterwijding op 19 juli 1964 studeerde hij theologie te Rome. Vanaf 1 oktober 1969 was hij kapelaan in de H. Nicolaasparochie te Denekamp en vervolgens vanaf 15 oktober 1971 functionaris voor kadervorming en volwassenen-catechese in het dekenaat Utrecht. Per 20 februari 1979 werd hij benoemd tot rector van de Priesteropleiding Ariënskonvikt. Met ingang van 1 oktober 1981 werd hij tevens benoemd tot pastor en deservitor van de Emmausparochie te Utrecht.
Per 21 september 1983 werd hij tevens benoemd tot lid van het team voor de opleidingen van de bisdommen Utrecht en Groningen. Met ingang van 1 januari 1984 kwam hij volledig in dienst van het Aartsbisdom Utrecht voor de priester- en diakenopleiding. Per 1 januari 1989 werd hij tevens benoemd tot vicaris-generaal. Met ingang van 16 oktober 1992 werd hij eervol ontslagen als rector van het Ariënskonvikt en als verantwoordelijke voor de diakenopleiding. Van 1 april 1994 tot 1 november 1997 was hij naast zijn taak als vicaris-generaal tevens officiaal. Per 1 maart 2008 werd hij eervol ontslagen als vicaris-generaal en benoemd tot pastoor van de parochies binnen het parochieverband Utrecht Zuid-Oost die per 1 januari 2010 werden samengevoegd tot de parochie St. Martinus. Op 1 juli 2014 ging hij met emeritaat.
Piet Rentinck werd geboren in Utrecht en is zijn hele leven nauw met die bisschopsstad verbonden gebleven. Na zijn priesterwijding studeerde hij patristiek aan de Pauselijke Universiteit Gregoriana te Rome, welke studie hij afrondde met een proefschrift. “Zowel voor zijn priesterlijke spiritualiteit als zijn werkzaamheid in pastoraat en kerkelijk bestuur waren de geschriften van de Kerkvaders voor hem een rijke bron van inspiratie. Terug in Nederland werkte hij in het parochiepastoraat en de volwassenencatechese. Hij koesterde levenslang een grote devotie voor de Dienaar Gods Alphons Ariëns,” zo schrijft kardinaal Eijk in het overlijdensbericht dat het Aartsbisdom Utrecht heeft verzonden. “Eind jaren ‘70 betrok kardinaal Willebrands hem bij de voorbereiding van de oprichting van een nieuwe priesteropleiding in het aartsbisdom. In 1979 werd hij de eerste rector van de Priesteropleiding Ariënskonvikt. Sindsdien begeleidde hij met grote toewijding tientallen seminaristen op hun weg naar de priesterwijding. Ook werd hij verantwoordelijk voor de diakenopleiding. Als vicaris-generaal van het Aartsbisdom Utrecht was hij een grote steun voor de toenmalige aartsbisschop Adrianus kardinaal Simonis. Onder meer zette hij zich in voor de vitalisering van het parochieleven middels het project ‘Op weg naar missionaire geloofsgemeenschappen’. Gaarne verzoek ik u om hem in uw gebed te gedenken.”
De Eucharistie ten uitvaart zal worden gevierd op woensdag 22 maart om 10.30 uur in de Sint Aloysiuskerk, Adriaen van Ostadelaan 4, 3583 AJ Utrecht. De begrafenis vindt om 14.00 uur plaats op de R.-K. Begraafplaats St. Barbara, Prinsesselaan 2, 3583 GZ Utrecht.
Klik hier voor het volledige overlijdensbericht.
Klik hier voor het In memoriam dat rector Kuipers van het Ariënsinstituut schreef.
Stichting Kerken Kijken Utrecht verzorgt al meer dan 40 jaar de openstelling van 12 Utrechtse binnenstadskerken, zodat bezoekers kunnen genieten van de culturele rijkdom die deze kerken te bieden hebben. Dit is niet mogelijk zonder onze enthousiaste vrijwilligers! Lijkt het jou leuk om hier een bijdrage aan te leveren? Wij zijn op zoek naar zowel gastheren/-vrouwen als gidsen om ons team te ondersteunen en versterken.
Wat wij vragen:
|
Wat wij bieden:
|
Ben jij onze nieuwe vrijwilliger? Ga dan naar: www.kerkenkijken.nl/gidsen/aanmelden
Meer info: www.kerkenkijken.nl
Bekijk hier de flyer.
De website www.vier.nu is de site van de R.-K. Kerk met informatie over de christelijke hoogfeesten door het jaar heen. De site ging van start met Vier.nu Kerstmis en is nu uitgebreid met Vier.nu Pasen. Hier kunt u alle activiteiten en vieringen rondom Pasen vinden. Daarnaast geeft de site heel veel informatie over de verschillende hoogfeesten. Vier.nu wil mensen bovendien helpen om de site van de eigen parochie te vinden. Op die site kunt u op het vieringenrooster kijken waar en wanneer de vieringen zijn. Kijk de video over vier.nu op rkkerk.nl.
Op 22 februari begint met Aswoensdag de Veertigdagentijd. In zijn boodschap voor de Veertigdagentijd legt paus Franciscus een relatie tussen het doel van de Vastentijd en dat van het synodaal proces. Het gaat bij beide om een persoonlijke en kerkelijke bekering. De paus maakt dit duidelijk aan de hand van een meditatie over de Gedaanteverandering van de Heer op de berg Tabor. We vinden deze passage in de evangelies van Matteüs, Marcus en Lucas. De Kerk leest dit evangelie jaarlijks op de tweede zondag van de Veertigdagentijd.
Lees meer op katholiekleven.nl
‘Bekleedt u met de nieuwe mens’
Brief voor de Veertigdagentijd 2023
Willem Jacobus kardinaal Eijk, aartsbisschop van Utrecht
Broeders en zusters in Christus Jezus onze Heer,
Tijdens het schrijven van deze brief voor de Veertigdagentijd 2023 volgden de berichten uit het door aardbevingen getroffen Turkije en Syrië elkaar snel op. Elke dag werd het dodental naar boven bijgesteld en hoorden we hartverscheurende verhalen. Over mensen die wanhopig naar dierbaren zochten, terwijl de tijd wegtikte. Over families waarvan soms wel drie generaties in één klap omkwamen. De foto van de vader die de hand vasthield van zijn overleden dochter die nog onder het puin lag bedolven, is op ons aller netvlies gebrand. Hartverwarmend is dan ook hoe massaal en gul mensen geven voor de slachtoffers van de aardbevingen, onder andere tijdens de speciale collectes in onze parochiekerken.
In Oekraïne is ondertussen het nieuwe Russische offensief van start gegaan en lijkt inmiddels een jaar na het begin van deze oorlog de vrede verder weg dan ooit. Net als in de afgelopen twee jaar organiseert de Raad van Europese Bisschoppenconferenties (CCEE) daarom in deze Veertigdagentijd een ‘Eucharistische ketting’ onder de 39 leden. In alle bisdommen die deel uitmaken van de Bisschoppenconferenties van de CCEE worden in deze periode Heilige Missen gevierd voor de slachtoffers van de oorlog in Oekraïne en voor de vrede in dit land. In de Nederlandse bisdommen zal dit op vrijdag 17 maart zijn. In het Aartsbisdom Utrecht vindt deze Eucharistieviering plaats in de Utrechtse St. Catharinakathedraal om 19.00 uur, met aansluitend aanbidding van het Allerheiligst Sacrament. Oekraïners zullen tijdens deze viering liturgische gezangen in hun taal laten klinken.
Er zijn veel mensen die vragen naar het waarom van het leed waarover ik hierboven schreef. Hoe kunnen we geloven in een God die dat allemaal toelaat? De eerste mensen hebben zich echter van God losgemaakt door op Zijn troon te willen gaan zitten en zelf uit te maken wat goed en kwaad was. Op deze manier konden zij zichzelf eeuwig leven verschaffen, zo had de duivel hen voorgespiegeld. God dringt zich niet op. Hij respecteerde hun vrijheid, maar zij verloren wel de bijzondere genadegaven die zij aan het begin van Hem ontvingen. Zij vielen daarom terug op hun menselijke natuur, die kwetsbaar is. Zo kwamen het lijden, de dood, het aangeboren egoïsme en al het kwaad dat daaruit voortvloeit in de wereld. Men spreekt daarom van de zondeval.
De dood kan ook ons overvallen op de meest onverwachte momenten. Jezus vertelt daarover een parabel. Een rijk man heeft tevreden zijn bezit, zijn koren, opgeslagen in schuren en zegt bij zichzelf: “Man, je hebt een grote rijkdom liggen, voor lange jaren, rust nu uit, eet en drink en geniet ervan!” (Lc. 12,19). Maar God zegt tegen hem: “Dwaas! Nog deze nacht komt men je leven van je opeisen; en al die voorzieningen die je getroffen hebt, voor wie zijn die dan?” (Lc. 12,20).
Waar vinden we onze ware rijkdom? In God. En die rijkdom kunnen we ontvangen door Christus die ons met Zijn kruisdood en verrijzenis verlost van de erfzonde, alle andere zonden en uiteindelijk ook van de gevolgen daarvan, wanneer wij aan Zijn verrijzenis deel zullen krijgen. Daarom is het zo belangrijk dat wij ons via Christus tot God bekeren, dat wil zeggen ons leven (opnieuw) op Hem (gaan) richten.
De Veertigdagentijd is bij uitstek een geschikte tijd om die bekering gestalte te geven, het is immers “een gunstige tijd voor persoonlijke en gemeenschappelijke vernieuwing” (Boodschap paus Franciscus voor de Veertigdagentijd 2022). Maar bekering en vernieuwing komen meestal niet onmiddellijk tot stand, maar geleidelijk. Er is geen snel resultaat te boeken, we moeten er wat voor doen en wat voor laten. We kunnen de Veertigdagentijd die voor ons ligt dan ook opvatten als een reis waarbij we ons via Christus richten op God en afzien van wat ons overmatig bekoort en afleidt, waardoor we ons kunnen verwijderen van God, onze naaste of onszelf zoals God ons bedoeld heeft. We kennen de term ‘bezetenheid’ uit de Bijbel, waar gesproken wordt van demonen en onreine geesten die bezit nemen van mensen (vgl. Mc. 1,23; Mt. 9,32; Lc. 4,33). Maar er is daarnaast een andersoortige bezetenheid, die van het obsessieve gedrag en van de verslaving. Ons bezit kan blijkbaar bezit van ons nemen. Of het nu genotsmiddelen, sociale media of de hunkering naar spullen betreft: ze kunnen onze relatie met God gemakkelijk in de weg staan en ruis vormen op de lijn waardoor we Zijn stem niet goed meer kunnen horen. Dat geldt zeker ook voor roddelen of andere eigenschappen en gedragingen die polariseren of een ander onrecht doen.
Wil onze innerlijke tocht in de Veertigdagentijd vrucht kunnen dragen, dan moeten we onze ballast zoveel mogelijk achterlaten. Wat we wel meenemen is onze reisgids, de Bijbel. Daarin kunnen we ook lezen dat Iemand ons al lang geleden op een dergelijke tocht is voorgegaan: Christus Zelf. Hij werd door de Geest naar de woestijn gevoerd om door de duivel op de proef gesteld te worden, zoals we horen in de Evangelielezing (Mt. 4,1-11) op de Eerste zondag van de Veertigdagentijd. “Nadat Hij veertig dagen en veertig nachten had gevast, kreeg Hij honger. Nu trad de verleider op Hem toe en sprak: ‘Als Gij de Zoon van God zijt, beveel dan dat deze stenen hier in brood veranderen.’ Hij gaf ten antwoord: ‘Er staat geschreven: Niet van brood alleen leeft de mens, maar van elk woord dat komt uit de mond van God’.” Vervolgens probeerde de duivel Hem nog twee maal te verleiden, eerst om Zijn Goddelijke macht op de proef te stellen en ten slotte nam de duivel Hem mee naar een heel hoge berg, “vanwaar hij Hem alle koninkrijken der wereld toonde in hun heerlijkheid. En hij zei: ‘Dat alles zal ik U geven, als Gij in aanbidding voor mij neervalt’.” Dat deed hij om Jezus tot hoogmoed te verleiden. Dat was de oude truc waarmee hij ons tot de zondeval wist te brengen. Maar, “zei Jezus hem: ‘Weg, satan: er staat geschreven: De Heer uw God zult gij aanbidden en Hem alleen dienen.’ Nu liet de duivel Hem met rust en er kwamen engelen om Hem te dienen.”
De Veertigdagentijd is niet alleen de tijd om het contact met onze Heer te herstellen of te versterken. Het is eveneens de tijd om dat met onze medemens te doen. De Nederlandse Bisschoppenconferentie schreef in 1989 over vasten en onthouding onder meer: “Het is voorts passend, dat men zich in de Veertigdagentijd meer dan anders wijdt aan werken van christelijke naastenliefde en met meer toeleg het Woord van God leest.” En paus Franciscus benadrukte vorig jaar in zijn boodschap voor de Veertigdagentijd: “Laten we niet moede worden goed te doen” (Gal. 6,9). Die oproep geldt in de Veertigdagentijd, maar ook op alle andere dagen van het jaar. En daar wordt gehoor aan gegeven door de Nederlandse kerken, zo blijkt uit het driejaarlijkse armoederapport dat in januari van dit jaar werd gepresenteerd. Het geschatte aantal uren dat betaalde en onbetaalde krachten in de Nederlandse kerken in 2021 besteedden aan het ondersteunen van mensen in armoede komt uit op 2,3 miljoen. Daarnaast werd dat jaar een omvangrijk bedrag uitgegeven aan armoedebestrijding: in totaal ruim 40 miljoen euro. Ook het diaconale hart van de parochies in het Aartsbisdom Utrecht is krachtig, weet ik uit ervaring. Vele projecten en initiatieven halen hun inspiratie uit de werken van barmhartigheid die in het Evangelie volgens Matteüs worden genoemd: “Want Ik had honger en gij hebt Mij te eten gegeven. Ik had dorst en gij hebt Mij te drinken gegeven. Ik was vreemdeling en gij hebt Mij opgenomen. Ik was naakt en gij hebt Mij gekleed, Ik was ziek en gij hebt Mij bezocht, Ik zat in de gevangenis en gij hebt Mij bezocht” (Mt. 25,35-36).
Ik vraag hier niet voor het eerst aandacht voor een speciale groep gevangenen: de eenzame mensen (vgl. Boodschap voor de Veertigdagentijd 2014). Eenzaamheid is de grote tragiek van deze individualistische tijd, waarin mensen vaak buiten een sociaal netwerk vallen. Deze eenzame mensen zitten gevangen in hun bestaan. Het blijkt dat er geen tralies voor de ramen hoeven te zitten om toch tot eenzame opsluiting veroordeeld te zijn. Ook voor hen gelden de indringende woorden van Christus in het Evangelie volgens Matteüs: “Ik zat in de gevangenis en gij hebt Mij bezocht.” Ik roep dan ook op om hun stilte te verbreken en contact met hen te leggen – in de Veertigdagentijd maar ook in de periode daarna.
Paus Franciscus stelt dat de Veertigdagentijd ons ieder jaar eraan herinnert dat “het welzijn evenals liefde, gerechtigheid en solidariteit, niet eens en voor altijd wordt bereikt; zij moeten elke dag veroverd worden” (Encycliek Fratelli tutti, 11). Daartoe moeten we de woorden van Paulus aan de christenen van Efeze ter harte nemen: “Want gij hebt van Hem gehoord en zijt in Hem onderricht naar de waarheid die in Jezus is: dat gij de oude mens van uw vroegere levenswandel, die te gronde gaat aan zijn bedrieglijke begeerten, moet afleggen en dat geheel uw denken zich moet vernieuwen. Bekleedt u met de nieuwe mens, die naar Gods beeld is geschapen in ware gerechtigheid en heiligheid” (Ef. 4,21-24).
Ik wens u van harte een gezegende Veertigdagentijd toe, waarin u inderdaad bekering en vernieuwing zult ervaren. Lijkt dat moeilijk? We hoeven en kunnen het ook niet op eigen kracht. De Veertigdagentijd is tevens een tijd van meer toeleg op het gebed en de viering van de sacramenten, waarbij ik in het bijzonder noem het sacrament van boete en verzoening en dat van de Eucharistie. Voedsel voor onderweg is de Eucharistie, door het Tweede Vaticaans Concilie “de bron en het hoogtepunt van heel het christelijk leven” genoemd (Lumen gentium, 11). In de Eucharistie ontmoeten wij Christus, de verrezen Heer. Hij geeft ons wat wij nodig hebben, als wij met Hem op weg zijn naar het hoogfeest van Pasen. Dat het ons allen moge vernieuwen en versterken in geloof, hoop en liefde voor God en elkaar, bekleed als we zijn bij onze Doop met Jezus Christus.
+ Willem Jacobus kardinaal Eijk,
Aartsbisschop van Utrecht
Utrecht, Aswoensdag 22 februari 2023
Lees hier de gehele Vastenboodschap van kardinaal Eijk.