paus Leo eerste enclycliek foto Vatican Media

Eerste encycliek paus Leo: “Beschaving van liefde” in het digitale tijdperk

Op 25 mei verscheen de eerste encycliek van paus Leo XIV: “Magnifica humanitas: over de bescherming van de mens in het tijdperk van kunstmatige intelligentie”. De encycliek gaat over de sociale leer van de Kerk, technologieën menselijke waardigheid.

Elke generatie heeft de verantwoordelijkheid om een rechtvaardige en menselijke samenleving op te bouwen, schrijft paus Leo XIV in de inleiding van zijn encycliek: “Magnifica humanitas”. Tegelijk loopt iedere generatie het risico juist meer ongelijkheid en onmenselijkheid te veroorzaken.

Daarom brengt de paus de principes van de sociale leer van de Kerk opnieuw onder de aandacht. Hij spreekt het vertrouwen uit “dat elke oprechte menselijke poging om met Christus samen te werken ten behoeve van het goede gezegend zal worden door onze hemelse Vader, op wie wij onze hoop vestigen”.

De sociale leer van de Kerk, waarvoor paus Leo XIII met de encycliek Rerum Novarum (1891) de basis legde, helpt maatschappelijke vraagstukken te beoordelen in het licht van het Evangelie en samen naar oplossingen te zoeken.

De huidige tijd wordt gekenmerkt door de snelle ontwikkeling van moderne technologieën zoals digitalisering, kunstmatige intelligentie en robotica. Volgens paus Leo kunnen deze veel goeds brengen - zoals betere gezondheidszorg, onderwijs en bescherming van de aarde - maar ook leiden tot verdeeldheid, uitsluiting en nieuwe vormen van onrecht. Technologie is daarom nooit volledig neutraal. Zij weerspiegelt de waarden van degenen die haar ontwikkelen en gebruiken.

“Cruciale vragen dringen zich aan ons geweten op en kunnen niet langer worden ontweken”, zegt de paus. “Waar gaan we heen? Op welk doel willen we ons richten? Welke richting moeten we als mensen en als menselijke gemeenschap inslaan?”

Hij roept op kritisch na te denken over de richting waarin de mensheid zich ontwikkelt. Daarbij beschrijft hij de sociale leer van de Kerk als “een proces van gezamenlijk onderscheidingsvermogen”.

Vervolgens gaat hij in op de grondbeginselen van de sociale leer van de Kerk: het algemeen welzijn, de universele bestemming van goederen, subsidiariteit, solidariteit en sociale rechtvaardigheid. “Deze zullen ons helpen de ‘nieuwe ontwikkelingen’ van onze tijd te interpreteren, met name in het licht van de inherente waardigheid van de menselijke persoon”, aldus de paus.

Mensen zijn geschapen naar het beeld en de gelijkenis van God (vgl. Gen. 1, 26-27). “De menselijke waardigheid hangt [daarom] niet af van iemands bekwaamheden, rijkdom of positie in het leven, noch van de juiste of verkeerde keuzes die hij maakt. Zij is een gave die aan alles voorafgaat en alles overstijgt, door God geschonken als uitdrukking van zijn onfeilbare liefde.”

De paus spreekt over waarheid als “een gemeenschappelijk goed”, over de waardigheid van arbeid en over het belang van vrijheid in een digitale samenleving: mensen mogen niet afhankelijk of uitgebuit worden door technologie en commercie.

Over waarheid waarschuwt hij dat digitale platforms en kunstmatige intelligentie grote invloed hebben op publieke en politieke communicatie. Technologieën die bedoeld zijn om dialoog en participatie te bevorderen, worden vaak gebruikt om misleidende verhalen te verspreiden en het onderscheid tussen waarheid en onwaarheid te vervagen. AI versterkt zo de verspreiding van desinformatie.

De zoektocht naar waarheid is volgens de paus essentieel voor een gezonde democratie. Democratie draait niet alleen om regels en procedures, maar ook om gedeeld respect voor feiten en een gezamenlijke inzet voor het algemeen welzijn.

Ook benadrukt hij het belang van arbeid binnen de sociale leer van de Kerk. Werk is niet alleen een middel om geld te verdienen. Door te werken dragen mensen bij aan de samenleving, ondersteunen zij hun gezin, ontwikkelen zij hun talenten en leren zij samen te werken met anderen. Werk helpt mensen mee te bouwen aan de wereld en aan het algemeen welzijn.

Waar het gaat om technologie en commercie in relatie tot menselijke vrijheid wijst de paus op moderne vormen van slavernij. “Niets in de wereld van AI is onbelangrijk of magisch”, schrijft hij. “Elk antwoord dat op het eerste gezicht direct en foutloos lijkt, is het resultaat van een lange reeks tussenstappen, waarbij uitgebreide netwerken van natuurlijke hulpbronnen, energie-infrastructuur en bovenal mensen betrokken zijn.”

“Een aanzienlijk deel van het functioneren van de digitale economie is afhankelijk van het stille werk van miljoenen mensen die zich bezighouden met essentiële maar grotendeels onzichtbare activiteiten, zoals het labelen van gegevens, het trainen van modellen en het modereren van content, waarbij vaak verontrustend materiaal aan bod komt.”

“In veel gevallen gaat het om jonge mensen, voornamelijk vrouwen, die onder zware omstandigheden werken voor een minimaal loon. Daarnaast is er het zware werk van het winnen van de grondstoffen die nodig zijn voor de productie van apparaten en microprocessors waarop AI steunt. De strijd tegen nieuwe vormen van slavernij vormt een cruciale test voor het ethisch inzicht in AI en de digitale transformatie.”

Ook gaat paus Leo in op kunstmatige intelligentie en oorlog. Hij verwijst naar paus Paulus VI, die tijdens de Koude Oorlog sprak over een “beschaving van liefde”, in een tijd van wapenwedloop en politieke spanningen. Volgens paus Leo is die visie vandaag opnieuw noodzakelijk.

“De beschaving van de liefde is geen naïeve utopie, maar een veeleisend project dat erop neerkomt naastenliefde om te zetten in structuren van rechtvaardigheid, broederschap een institutionele vorm te geven en anderen - of het nu individuen of volkeren zijn - te beschouwen als bondgenoten die onmisbaar zijn voor het tot stand brengen van het algemeen welzijn.”

Denken “dat de problemen te groot zijn en wij te klein, en dat onze keuzes daarom geen verschil kunnen maken” noemt paus Leo “een subtiele verleiding” en “een beleefde vorm van berusting, vaak vermomd als realisme”.

“Het is zeker zo dat niet iedereen evenveel invloed heeft om een verschil te maken”, zegt hij. “Er zijn mensen die regeren, investeringsbeslissingen nemen, instellingen leiden, onderzoek doen, onderwijs geven, informatie produceren of verspreiden, en er zijn mensen die ogenschijnlijk alleen hun dagelijkse leven leiden. Toch draagt iedereen verantwoordelijkheid.”

“We hebben allemaal ons eigen werkterrein, en juist daar - en nergens anders - moeten we kiezen of we de mentaliteit van geweld willen aanwakkeren, al is het maar door onverschilligheid, cynisme, leugens of haat, of dat we de mentaliteit van vrede willen bevorderen, met waarheid, gematigdheid, verbondenheid en zorgzaamheid.”

Paus Leo verwijst daarbij naar de woorden van Jezus op Paaszondag: “Vrede zij met u!” “Met deze woorden heb ik de Kerk en de wereld begroet op de dag van mijn verkiezing tot opvolger van Petrus”, schrijft hij. “Ik wil ze nu herhalen en iedereen uitnodigen om voor deze gave te bidden. Laten we nooit ophouden te bidden voor vrede en ons te blijven inzetten om die vrede te verwezenlijken in onze onderlinge relaties en in de samenleving.”

Aan het einde van zijn encycliek benadrukt de paus nogmaals: “In Christus worden wij geroepen mee te werken aan het scheppingswerk, in plaats van onverschillige toeschouwers te zijn van technologische processen die onze vrijheid en verantwoordelijkheid beperken.”

paus Leo XIV via vatican media mei 2026

Vrijdag 8 mei 2026: één jaar paus Leo XIV

Op donderdag 8 mei 2025 werd Robert Francis kardinaal Prevost door de kardinalen in het conclaaf gekozen tot paus. Hij koos de naam Leo XIV en plaatste zichzelf daarmee in de lijn van paus Leo XIII (1810-1903) met diens aandacht voor de menselijke waardigheid. Deze paus schreef in 1891 de beroemde encycliek ‘Rerum Novarum’, waarin hij inging op de problemen van de industriële revolutie: armoede, arbeidersrechten, uitbuiting en de opkomst van kapitalisme en socialisme.

In onze tijd zijn er nieuwe sociale vraagstukken, zei paus Leo XIV kort na zijn verkiezing. Onder meer de steeds groter wordende rol van artificiële intelligentie, AI. Volgens de paus brengt AI “uitdagingen met zich mee voor de verdediging van de menselijke waardigheid, rechtvaardigheid en arbeid.”

Vrede zij u
In het eerste jaar van zijn pontificaat heeft paus Leo vaak het belang van vrede benadrukt. Op de avond van zijn pauskeuze groette hij de menigte vanaf het balkon van de Sint-Pieter met de woorden “Vrede zij u!” Het zijn de woorden van de verrezen Heer. In het Evangelie van Johannes (hoofdstuk 20) wordt verteld dat Jezus – gekruisigd, gestorven en verrezen – op Pasen bij zijn leerlingen kwam. De apostelen hielden zich verborgen met de deuren dicht, omdat zij bang waren. De verrezen Heer zegt hen: “Vrede zij u.”

De vrede van de verrezen Christus is “een ontwapende en ontwapenende, nederige en volhardende vrede,” zei paus Leo in zijn boodschap voor Wereldvrededag (1 januari 2026). “Zoals op de avond van Pasen Jezus binnenkwam op de plaats waar zich de leerlingen angstig en moedeloos bevonden, zo blijft de vrede van de verrezen Christus door deuren en barrières heen gaan met de stemmen en de gezichten van zijn getuigen. Het is de gave die het toestaat het goede niet te vergeten, te erkennen dat het overwint, hiervoor samen en nog steeds te kiezen.”

Vrede kan daarbij niet los worden gezien van gerechtigheid. De profeet Jesaja (32,17) zegt dat vrede een vrucht is van gerechtigheid. In de brief van Jacobus (3, 18) staat dat gerechtigheid een vrucht is van vrede. Bij zijn recente reis naar Afrika (13-23 april) vroeg de paus daarom steeds opnieuw aandacht voor sociale problemen en moderne vraagstukken, en steeds weer benadrukte hij het belang van rechtvaardigheid, vrede en dialoog.

Eenheid en gemeenschap
“Waar ongerechtigheid is, kan geen vrede zijn en waar onvrede is, krijgt gerechtigheid geen kans,” schreven ook de Nederlandse bisschoppen in hun brief ‘Vrede en Gerechtigheid. Houvast in veranderende tijden’ (15 april 2026). Bisschop Van den Hende, voorzitter van de Nederlandse Bisschoppenconferentie, zegt in een korte reactie bij gelegenheid van één jaar pontificaat van de paus: “Hij koos als zijn motto woorden van de heilige bisschop Augustinus, namelijk: ‘in Illo uno unum’ (in de Ene zijn wij één). De paus wil voortdurend eenheid en gemeenschap bevorderen die geworteld zijn in Christus en zijn Evangelie. Het pleidooi van paus Leo en zijn gebed om vrede liggen in het verlengde hiervan.”

‘Ik heb u liefgehad’
Van paus Leo verscheen in het eerste jaar van zijn pontificaat op 9 oktober 2025 de apostolische exhortatie ‘Dilexi te’ (‘Ik heb u liefgehad’). Paus Leo zegt hierin: “Als we nadenken over de liefde van Christus, worden ook wij geïnspireerd om meer aandacht te hebben voor het lijden en de noden van anderen, en worden we gesterkt in onze inspanningen om deel te nemen aan zijn bevrijdingswerk als instrumenten voor de verspreiding van zijn liefde.”

De exhortatie sluit af met een oproep. De lezer wordt uitgenodigd om de titel ter harte te nemen: “Door uw werk, uw inspanningen om onrechtvaardige sociale structuren te veranderen of uw eenvoudige, oprechte gebaar van nabijheid en steun, zullen de armen zich realiseren dat Jezus’ woorden persoonlijk tot ieder van hen gericht zijn: ‘Ik heb u liefgehad’.”

Paus Leo XIV is de 267ste opvolger van de apostel Petrus.

Kijk ook deze video van Vatican Media bij gelegenheid van één jaar paus Leo XIV:

 

* Foto en video: Vatican Media.
* Tekst: www.aartsbisdom.nl
paus Leo XIV foto 2 Alberto Pizzoli-AFP via gettyimages

Oproep tot gebed tijdens Gebedswake voor Vrede met de paus op 11 april

Paus Leo XIV heeft gelovigen wereldwijd gevraagd om op zaterdag 11 april deel te nemen aan of thuis mee te bidden met de Gebedswake voor Vrede in de Sint-Pietersbasiliek. De wake begint om 18.00 uur (Romeinse tijd) en wordt voorgegaan door de paus. Ook alle gelovigen in Nederland zijn uitgenodigd, mede namens de Nederlandse Bisschoppenconferentie, om mee te bidden.

De oproep kwam tijdens Pasen, waarin de paus tijdens de vieringen en de zegen voor stad en wereld (Urbi et Orbi) de nadruk legde op de urgente noodzaak van gebed en betrokkenheid in een wereld die steeds meer wordt geconfronteerd met oorlog, verdeeldheid en geweld. Volgens paus Leo dreigt onverschilligheid een van de grootste gevaren van deze tijd te worden.

“We raken gewend aan geweld, berusten erin en worden onverschillig,” waarschuwde de paus in zijn Urbi et Orbi-boodschap. “Onverschillig tegenover de dood van duizenden mensen. Onverschillig tegenover de gevolgen van haat en verdeeldheid die conflicten zaaien. Onverschillig voor de economische en sociale gevolgen die ze met zich meebrengen, die we allemaal voelen.”

Tegenover onverschilligheid
Tegenover die onverschilligheid plaatste paus Leo XIV de boodschap van Pasen. De paus benadrukte dat de kracht van Christus’ verrijzenis geen gewelddadige kracht is, maar juist volledig geweldloos. Volgens hem kunnen de strijd en pijn in de wereld alleen overwonnen worden door dit voorbeeld te volgen: niet de wapens opnemen, maar armen openen en elkaar omhelzen.

De Gebedswake voor Vrede wil een moment zijn van gezamenlijke bezinning en hoop. Het Vaticaan nodigt gelovigen uit om – waar zij zich ook bevinden – bewust tijd te maken om mee te bidden voor vrede, verzoening en een einde aan geweld en de Nederlandse Bisschoppenconferentie sluit zich van harte bij deze oproep aan.

Oproep
Gelovigen en iedereen die verlangt naar vrede worden uitgenodigd om op zaterdag 11 april om 18.00 uur mee te bidden en zo in verbondenheid een krachtig teken van hoop en solidariteit te geven.

* Dit artikel is volledig overgenomen van www.aartsbisdom.nl.
* Foto: (c) Alberto Pizzolli via www.gettyimages.com
Migrants missionaries of hope

Paus Leo XIV noemt migranten en vluchtelingen missionarissen van de hoop

In zijn boodschap voor de 111e Werelddag van de Migrant en de Vluchteling noemt paus Leo XIV hen ‘missionarissen van de hoop’. Deze Werelddag valt in 2025 in het weekend van 4 en 5 oktober, wanneer in Rome ook het Jubileum voor Migranten en Vluchtelingen wordt gevierd in de context van het Heilig Jaar 2025.

In zijn boodschap schetst de Heilige Vader de huidige context in de wereld, die wordt getekend door oorlogen, geweld, onrecht en extreme meteorologische verschijnselen. Dat dwingt miljoenen mensen om hun land van oorsprong achter te laten en elders toevlucht te zoeken. De paus schrijft dat die stap op weg naar een veilige plek migranten en vluchtelingen tot boodschappers van hoop maakt:

‘In een door oorlogen en ongerechtigheden verduisterde wereld, richten migranten en vluchtelingen zich ook daar waar alles verloren schijnt, op tot boodschappers van hoop. Hun moed en vasthoudendheid is een heldhaftig getuigenis van een geloof dat verder kijkt dan onze ogen kunnen zien, en dat hun de kracht schenkt de dood uit te dagen op de verschillende huidige routes van de migratie.’

Een echte goddelijke zegening

In katholieke gemeenschappen die migranten en vluchtelingen gastvrij ontvangen, kunnen zij ook missionarissen van hoop worden door met geestelijk enthousiasme en vitaliteit de gemeenschap nieuwe impulsen te geven. ‘Hun aanwezigheid dient dus erkend en gewaardeerd te worden als een echte goddelijke zegening, een gelegenheid om zich open te stellen voor de genade van God, die nieuwe energie en hoop schenkt aan zijn Kerk: “Vergeet de gastvrijheid niet; door haar hebben sommigen zonder het te weten engelen onthaald” (Heb. 13, 2),’ aldus paus Leo XIV.

Lees hier de complete boodschap van paus Leo XIV.

* Bron: https://www.rkkerk.nl/
León de Perú vatican media

Première van Vaticaanse documentaire ‘León de Perú’ op 20 juni

Op 20 juni ging in première de indrukwekkende Vaticaanse documentaire León de Perú, een productie van de redactie van het Dicasterie voor Communicatie. De film volgt de missionaire reis van Robert Francis Prevost, de huidige paus Leo XIV, tijdens zijn bijna twintig jaar durende missie in Peru – een periode die diepe sporen heeft achtergelaten in het hart van het land en zijn bevolking.

Met beelden uit onder meer Chulucanas, Trujillo, Chiclayo, Callao en Lima, toont de documentaire het werk van de toenmalige augustijnse missionaris in een land dat wordt getekend door armoede, sociale problemen en criminaliteit, maar ook bekendstaat om zijn gastvrijheid, veerkracht en diepgewortelde geloof. Van pastorale zorg en jongerenwerk tot hulp tijdens overstromingen en de coronapandemie – Prevost’s inzet raakte talloze levens.

Ondanks zijn Amerikaanse geboorte in Chicago, wordt hij in Peru omarmd als één van hen. “De Paus is Peruaans!” klinkt het trots in het noorden van het land, waar hij geliefd is als herder en gemeenschapsleider. Zijn benoeming tot paus op 8 mei 2025 markeert het hoogtepunt van een levenslange roeping.

De documentaire bevat unieke beelden, interviews en getuigenissen van mensen die met Prevost hebben samengewerkt of zijn werk van dichtbij hebben meegemaakt. De productie werd verzorgd door Vaticaanse journalisten Salvatore Cernuzio, Felipe Herrera-Espaliat en Jaime Vizcaíno Haro.

León de Perú is niet alleen een portret van een paus, maar ook een eerbetoon aan de kracht van geloof, hoop en solidariteit in een land dat hem als één van de hunnen beschouwt.

Bekijk hier het documentaire (Engels ondertiteling): https://youtu.be/-KQ5h6Lk9-I

* Foto: Paus Leo XIV in Peru, (c) Vatican Media.
prentje paus Leo XIV web

Gebedsprentje nieuwe paus Leo XIV nu ook als download beschikbaar

De Nederlandse bisdommen hebben een gebedsprentje laten maken ter herinnering aan de verkiezing en inauguratie van paus Leo XIV. Op het prentje staat een foto van de avond van zijn verkiezing. Aan de binnenkant is een korte biografie van de paus te vinden en een gebed voor zijn pontificaat. 

De prentjes zijn via alle parochies in Nederland verspreid. Parochies zijn ook de eerste plek waar ze opgevraagd kunnen worden. Als dat niet lukt, zijn de prentjes ook – zolang de voorraad strekt – te bestellen bij bisdom Roermond. Het prentje downloaden als pdf kan ook: Prentje Paus Leo XIV.

Gebed voor de nieuwe paus Leo XIV:

God, Gij hebt in uw voorzienigheid
uw Kerk willen bouwen
op de heilige Petrus,
de eerste onder uw apostelen.
Zie genadig naar onze paus Leo XIV
die Gij tot zijn opvolger hebt aangesteld:
laat hem voor uw volk
het zichtbaar beginsel en fundament zijn
van de eenheid in geloof
en van de gemeenschap van uw Kerk.
Door onze Heer Jezus Christus,
uw Zoon die met U leeft en heerst
in de eenheid van de heilige Geest,
God, door de eeuwen der eeuwen.
Amen

* Tekst: https://www.rkkerk.nl/
Rome Conclaaf Dag2 ©RamonMangold

Inauguratie paus Leo XIV zondag 18 mei live op NPO2 bij KRO-NCRV, koningin Maxima en premier Schoof aanwezig

Paus Leo XIV wordt komende zondag (18 mei) officieel ingehuldigd als universeel herder van de Katholieke Kerk. De zogenoemde ‘Mis van het Petrinische Ambt van de Bisschop van Rome’ vindt plaats op het bordes van de Vaticaanse Basiliek en gaat om 10.00 uur van start. Deze viering wordt live uitgezonden door KRO-NCRV op NPO2.

Bij de inauguratie van paus Leo XIV worden tientallen staatshoofden en regeringsleiders verwacht en tienduizenden gelovigen. Namens Nederland zijn koningin Maxima en premier Dick Schoof aanwezig. Ook de Belgische koning Filip en koningin Mathilde wonen de plechtigheid bij. Het paar was ook bij de uitvaart van paus Franciscus op 26 april. Kardinaal Eijk vertegenwoordigt de Nederlandse Kerkprovincie bij de installatie die plaatsvindt op de Vijfde Zondag van Pasen.

De nieuwe paus neemt deze zondag de pauselijke insignes in ontvangst: het pallium (een witte wollen schouderband) en de ‘Vissersring’ die speciaal voor hem werd gemaakt. Net als bij het Regina Caeli op 11 mei verwacht het Vaticaan dat meer dan 100.000 mensen die bij die plechtigheid aanwezig willen zijn.

De tien hoofden van de oosters-katholieke kerken nemen gewoonlijk ook aan de installatie-mis deel, om aan het universele karakter van het pauselijk herderschap uiting te geven. Verder sturen nagenoeg alle niet-katholieke kerken en kerkgenootschappen delegaties.

Begin van het pontificaat

De ‘Mis van het Begin van het Petrinisch Ambt’ is de belangrijkste viering voor een nieuwe bisschop van Rome. Het markeert het begin van het pontificaat, alhoewel dat al begonnen was zodra hij aan het eind van het conclaaf Accepto (‘Ik aanvaard het’) zei.

Vroeger werd bij deze gelegenheid de paus gekroond met de pontificale tiara, maar die traditie werd door Johannes Paulus I afgeschaft. Deze ‘Lachende Paus’ werd op 26 augustus 1978 tot bisschop van Rome gekozen; op 3 september werd hij als universeel herder geïnstalleerd; hij overleed 25 dagen later; op 4 september 2022 werd hij zaligverklaard. De laatste paus die zich had laten kronen was Sint-Paulus VI, op 30 juni 1963.

De paus heeft als hoofd van de Heilige Stoel van Rome een internationaalrechtelijke status als soevereine entiteit. Daarnaast is hij ook monarch van Vaticaanstad. Ambassadeurs van andere staten zijn echter niet bij Vaticaanstad maar bij de Heilige Stoel geaccrediteerd. Het corps diplomatique wordt vrijdag (16 mei) door Leo XVI in audiëntie ontvangen.

De eerste algemene audiëntie met de nieuwe paus vindt plaats op woensdagochtend 21 mei, aldus de Prefectuur van het Pontificaal Huis. Op 24 mei is er een ontmoeting met de Romeinse Curie en de medewerkers van Vaticaanstad.

Kathedraal

De week na de inauguratie neemt paus Leo XIV de andere drie pauselijke grootbasilieken in bezit: op dinsdag 20 mei vanaf 17.00 uur de Sint-Paulus-buiten-de-Muren, waar hij het graf van de apostel Paulus zal bezoeken. Op zondagmiddag en -avond 25 mei neemt hij bezit van zowel zijn kathedraal, de aartsbasiliek van Sint-Jan van Lateranen, als de Sint-Maria de Meerdere.

Tot slot viert de paus op zaterdagochtend 31 mei, het feest van Maria Visitatie met een heilige mis in de Sint-Pietersbasiliek. Tijdens die viering zal de paus ook een aantal diakens tot priester wijden.

Les hier meer informatie over paus Leo XIV:

Paus Leo XIV
Leo XIV is de nieuwe paus

* Bron: KRO-NCRV.nl/katholiek, foto’s: Ramon Mangold.
Leo XIV Vatican News - Media

Habemus Papam! Leo XIV is de nieuwe paus

Het conclaaf heeft de 267e bisschop van Rome gekozen: kardinaal Robert Francis Prevost. De aankondiging aan de menigte door kardinaal-protodiaken Dominique Mamberti.

Annuntio vobis gaudium magnum: habemus Papam!, “Ik kondig u met grote vreugde aan: we hebben een paus!” Enkele ogenblikken geleden sprak kardinaal protodiaken Dominique Mamberti vanaf het centrale balkon van de Sint-Pietersbasiliek de langverwachte Latijnse formule uit, waarmee hij aan Rome en de wereld de naam van de nieuwe opvolger van Petrus bekendmaakte:

“Eminentissimum ac Reverendissimum Dominum, Dominum Robertum Franciscum Sanctæ Romanæ Ecclesiæ Cardinale Prevost, qui sibi nomen imposuit León XIV.

Hier is de Nederlaandse vertaling: “Meest Eminente en Zeer Eerwaarde Heer, Sir Robert Francis Kardinaal van de Heilige Roomse Kerk, Provost, die de naam Leo XIV heeft aangenomen.”

Leo XIV – Tweede paus uit de Amerika’s

De eerste augustijnse paus, Robert Prevost – nu Leo XIV – is de tweede paus uit de Amerika’s na paus Franciscus. Anders dan Jorge Mario Bergoglio komt de 69-jarige Robert Francis Prevost echter uit het noordelijke deel van het Amerikaanse continent. Toch bracht hij vele jaren door als missionaris in Peru voordat hij werd verkozen tot hoofd van de augustijnen voor twee opeenvolgende termijnen.

Eerste augustijnse paus
De nieuwe bisschop van Rome werd geboren op 14 september 1955 in Chicago, Illinois, als zoon van Louis Marius Prevost, van Franse en Italiaanse afkomst, en Mildred Martínez, van Spaanse afkomst. Hij heeft twee broers: Louis Martín en John Joseph.

Hij bracht zijn jeugd en adolescentie door bij zijn familie en studeerde eerst aan het kleinseminarie van de augustijnen en vervolgens aan de Villanova University in Pennsylvania, waar hij in 1977 een diploma in wiskunde behaalde en tevens filosofie studeerde.

Op 1 september van datzelfde jaar trad hij in het noviciaat van de Orde van de Heilige Augustinus (O.S.A.) in Saint Louis, in de provincie Onze Lieve Vrouw van Goede Raad van Chicago. Op 2 september 1978 legde hij zijn eerste geloften af, en op 29 augustus 1981 zijn eeuwige geloften.

Hij volgde zijn theologische opleiding aan de Catholic Theological Union in Chicago. Op 27-jarige leeftijd werd hij door zijn oversten naar Rome gestuurd om kerkelijk recht te studeren aan de Pauselijke Universiteit van Sint-Thomas van Aquino (Angelicum).

In Rome werd hij op 19 juni 1982 tot priester gewijd in het Augustijnencollege van Sint-Monica door monseigneur Jean Jadot, toenmalig pro-president van de Pauselijke Raad voor de Niet-Christenen, nu het Dicasterie voor Interreligieuze Dialoog.

Prevost behaalde zijn licentiaat in 1984 en werd het jaar daarop, terwijl hij aan zijn proefschrift werkte, uitgezonden naar de augustijnse missie in Chulucanas, Piura, Peru (1985–1986). In 1987 verdedigde hij zijn proefschrift over "De rol van de lokale prior in de Orde van de Heilige Augustinus" en werd hij benoemd tot roepingen- en missiedirecteur van de augustijnse provincie "Moeder van Goede Raad" in Olympia Fields, Illinois (VS).

Missie in Peru
Het jaar daarop sloot hij zich aan bij de missie in Trujillo, eveneens in Peru, als directeur van het gezamenlijke vormingsprogramma voor augustijnse kandidaten uit de vicariaten Chulucanas, Iquitos en Apurímac.

Gedurende elf jaar diende hij als prior van de gemeenschap (1988–1992), vormingsverantwoordelijke (1988–1998) en docent voor geprofeste leden (1992–1998). In het aartsbisdom Trujillo was hij rechter-vicaris (1989–1998) en docent canoniek recht, patristiek en moraaltheologie aan het grootseminarie “San Carlos y San Marcelo”. Tegelijkertijd werd hij belast met de pastorale zorg voor Onze Lieve Vrouw Moeder van de Kerk, later opgericht als de parochie van de Heilige Rita (1988–1999), in een arme buitenwijk van de stad, en was hij parochieadministrator van Onze Lieve Vrouw van Monserrat van 1992 tot 1999.

In 1999 werd hij verkozen tot provinciaal prior van de augustijnse provincie “Moeder van Goede Raad” in Chicago. Tweeënhalf jaar later werd hij door het Algemeen Kapittel van de Orde van de Heilige Augustinus gekozen tot algemeen prior, en in 2007 herbevestigd voor een tweede termijn.

In oktober 2013 keerde hij terug naar zijn augustijnse provincie in Chicago, waar hij diende als vormingsdirecteur in het klooster van Sint-Augustinus, eerste raadsman en provinciaal vicaris—functies die hij vervulde tot paus Franciscus hem op 3 november 2014 benoemde tot apostolisch administrator van het Peruaanse bisdom Chiclayo. Daarbij werd hij verheven tot bisschoppelijke waardigheid als titulair bisschop van het bisdom Sufar.

Hij nam bezit van het bisdom op 7 november, in aanwezigheid van apostolisch nuntius James Patrick Green, die hem ruim een maand later, op 12 december—het feest van Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe—wijdde tot bisschop in de kathedraal van Sint-Maria.

Zijn bisschopsleuze luidt: In Illo uno unum—woorden uitgesproken door Sint-Augustinus in een preek over Psalm 127, om uit te leggen dat “hoewel wij christenen velen zijn, wij in de ene Christus één zijn.”

Bisschop van Chiclayo, Peru (2015–2023)
Op 26 september 2015 benoemde paus Franciscus hem tot bisschop van Chiclayo. In maart 2018 werd hij verkozen tot tweede vicevoorzitter van de Peruaanse bisschoppenconferentie, waar hij tevens lid was van de economische raad en voorzitter van de commissie voor cultuur en onderwijs.

In 2019 benoemde paus Franciscus hem tot lid van de Congregatie voor de Clerus (13 juli 2019), en in 2020 tot lid van de Congregatie voor de Bisschoppen (21 november). Ondertussen werd hij op 15 april 2020 ook benoemd tot apostolisch administrator van het Peruaanse bisdom Callao.

Prefect van het Dicasterie voor Bisschoppen
Op 30 januari 2023 riep de paus hem naar Rome als prefect van het Dicasterie voor Bisschoppen en voorzitter van de Pauselijke Commissie voor Latijns-Amerika, waarbij hij hem tot aartsbisschop promoveerde.

Tot kardinaal gecreëerd in 2024
Paus Franciscus creëerde Prevost tot kardinaal tijdens het consistorie van 30 september van dat jaar en wees hem de diaconie van Sint-Monica toe. Op 28 januari 2024 nam hij officieel bezit van zijn titelkerk.

Als hoofd van het Dicasterie nam hij deel aan de recentste apostolische reizen van de paus en aan beide zittingen van de 16e Gewone Algemene Vergadering van de Bisschoppensynode over synodaliteit, die plaatsvonden in Rome van 4 tot 29 oktober 2023 en van 2 tot 27 oktober 2024.

Op 4 oktober 2023 benoemde paus Franciscus hem ook tot lid van de dicasteries voor Evangelisatie (sectie voor eerste evangelisatie en nieuwe particuliere kerken), voor de Geloofsleer, voor de Oosterse Kerken, voor de Clerus, voor Instituten van Gewijd Leven en Gemeenschappen van Apostolisch Leven, voor Cultuur en Onderwijs, voor Wetgevende Teksten, en van de Pauselijke Commissie voor de Staat Vaticaanstad.

Ten slotte promoveerde de Argentijnse paus hem op 6 februari van dit jaar tot de orde van bisschoppen, met toekenning van de titelkerk van de Suburbicariaanse Kerk van Albano.

Drie dagen later, op 9 februari, vierde hij de Mis die werd voorgegaan door paus Franciscus op het Sint-Pietersplein ter gelegenheid van het Jubeljaar van de Strijdkrachten, het tweede grote evenement van het Heilig Jaar van de Hoop.

Tijdens de meest recente ziekenhuisopname van zijn voorganger in het Gemelli-ziekenhuis leidde Prevost op 3 maart het rozenkransgebed op het Sint-Pietersplein voor de gezondheid van paus Franciscus.

* Teskt en foto: Vatican News.

Doordeweekse Vieringen

Maandag
08.00 uur Aloysius
08.00 uur Klooster Cenakel
12.00 uur Augustinus
19.00 uur Catharina
1e maandag van de maand: 10:00 uur: Kapel
Barbarabegraafplaats
Dinsdag
08.00 uur Aloysius
08.00 uur Klooster Cenakel
09.00 uur Rafaëlkerk
09.30 uur Dominicus - wereldwake
12.00 uur Augustinus
19.00 uur Catharina
Woensdag
08.00 uur Aloysius
08.00 uur Klooster Cenakel
Woe 10.00 uur Josephviering - kapel Zuster Augustinessen
12.00 uur Augustinus
19.00 uur Catharina
1e woensdag van de maand: Rozenkrans om
19.00 uur in de Johannes-Bernardus.
Maandelijks: Lectio Divina om
20.00 uur in de St. Catharinakathedraal.
Donderdag
08.00 uur Aloysius
08.00 uur Klooster Cenakel
09.00 uur Rafael
12.00 uur Augustinus
1e en 3e donderdag van de maand
19.30 uur Sant'Egidio, Augustinuskerk.
Vrijdag
08.00 uur Aloysius
08.00 uur Klooster Cenakel
09.00 uur Wederkomst des Heren
ochtendgebed
10.00 uur Aloysius - gebedsviering
10:00 uur: Dominicus
12.00 uur Augustinus
18.00 uur Augustinus: Ambrosiaanse vesper
19.00 uur Catharina
1e Vrijdag van de maand

10.00 uur H. Mis (Josephgemeenschap)
kapel Zusters Augustinessen

Zaterdag
08.00 uur Klooster Cenakel
12.00 uur Augustinus

 

Algemeen Contact

Adressen van de kerken

Aloysiuskerk
Adriaen van Ostadelaan 2

Sint Antoniuskerk
Kanaalstraat 198

Sint Augustinuskerk
Oudegracht 69

Sint Catharinakathedraal
Lange Nieuwstraat 36

Sint Dominicuskerk
Palestrinastraat 1

Johannes-Bernardus
Oranje Nassaulaan 2

Nicolaas-Monica-Jacobus (NMJ)
Boerhaaveplein 199

Sint Pauluskerk
Willem de Zwijgerplantsoen 19

Rafaëlkerk
Lichtenberchdreef 4

Wederkomst des Heren / “Buurthuis Bij Bosshardt”
Marco Pololaan 10

Parochiesecretariaat Utrecht

Adriaen van Ostadelaan 4
3581 AJ Utrecht

Openingstijden:
Maandag: 10.00 – 15.30 uur
Dinsdag & Donderdag: 10.00 – 17.00 uur
Tel: 030 – 254 6147
E-mail: secretariaat@katholiekutrecht.nl