DSCN0353

Willibrord door de Eeuwen

Op 7 november vieren katholieken traditiegetrouw het feest van de heilige Willibrordus, apostel van de Friezen. Voor deze gelegenheid ging pastoor Hans Boogers van de samenwerkende parochies Katholiek Utrecht naar het Derde Willibrord Symposium dat door de Universiteit van Tilburg werd georganiseerd. Na een oecumenische vesperviering in de Domkerk volgde een boeiende en leerzame avond met sprekers dr. Sven Meeder, historicus aan de Radboud Universiteit en Alex van Galen, scenarioschrijver van de film Redbad. Aan het eind van de avond werd het boek Willibrord door de Eeuwen, dat onder redactie stond van o.a. dr. Anton ten Klooster (priester van het aartsbisdom) aan pastoor Boogers overhandigd. “Het was een prikkelende avond over wie Willibrord niet is” zei Boogers achteraf, “Een fysieke vechter die stenen gooit volgens de film Redbad. De ‘openbare biecht’ van scenarioschrijver Alex van Galen bracht zoveel meer aan het licht. Historicus Sven Meeder bracht vervolgens alles weer terug naar de feiten. In het bijzonder over de biografie van Alcuin, die vertelde over de geduldige en vreedzame Willibrord.” Aan het eind van de avond werd het boek Willibrord door de eeuwen aan de voorgangers van de drie Utrechtse kathedralen overhandigd. Erik Hendrix schreef een korte recensie van het boek dat deze week in Katholiek Nieuwsblad zal verschijnen :

Willibrord door de Eeuwen

“Die zegt: ‘Gods hand is niet te kort: Hij maakt dat alles liefde wordt.’ Zijn naam is Willibrord.” Veel kerkelijk opgevoede katholieken herkennen ongetwijfeld dit refrein van het Willibrordlied. Het levensverhaal van de Angelsaksische missionaris leest nog altijd als een ouderwets jongensboek, maar ook vandaag is Willibrord op allerlei manieren weer actueel. ‘Botsende culturen en wisselende perspectieven op de apostel van de lage landen’, luidt de ondertitel van dit boek. Je komt er dan ook veel uiteenlopende perspectieven tegen, met soms verrassende inzichten.

“Op het Janskerkhof in de binnenstad van Utrecht staat fier een bronzen ruiterstandbeeld van Willibrord. De apostel van de Lage Landen is afgebeeld op een stoer paard en met een mijmerende en turende blik. De heilige draagt in zijn hand een kerkgebouw.” De rake beschrijving van Smeets en Smit richt direct de aandacht op de bisschopsstad Utrecht. In een prachtige bijdrage weet de huidige aartsbisschop, kardinaal Eijk, de spiritualiteit van de Iro-Schotse monniken treffend te karakteriseren. De toekomst van Willibrords nalatenschap is in Utrecht echter alles behalve zeker nu zelfs de kathedraal met sluiting wordt bedreigd. Van kardinaal Eijk is men tegenwoordig vooral slecht-weervoorspellingen gewend, daarom is het verfrissend om hem op een andere toon te horen spreken.

Een andere in het oog springende bijdrage is Smeets’ interview met Alex van Galen, scenarioschrijver van de film Redbad, waarin ook Willibrord voorkomt. “Ik realiseer me dat mijn filmpersonages als heiligen worden vereerd,” zegt van Galen, “er zijn heiligen uit de traditie waar ik meteen van overtuigd ben. Ik had het in Lourdes, bij Bernadette Soubirous, of bij het graf van Franciscus van Assisi: daar voel je gewoon iets van een heilige aanwezigheid. Van Willibrord was ik minder overtuigd.” Voor Van Galen kleven er imperialistische belangen aan de missie van Willibrord, die onder bescherming van de Frankische hofmeier Pepijn van Herstal missiewerk deed in ons moeraslandje.
Toch blijft het leven van Willibrord bijzonder. “In elke tijd en voor ieder mens betekent Willibrord verschillende dingen,” besluiten Anton ten Klooster en Fokke Woudema, “wat hetzelfde blijft, is zijn zeggingskracht.”
Willibrord door de Eeuwen is een mooi boek dat geschiedenis en actualiteit op een boeiende manier verbindt. Een boek, kortom, dat de katholiek eraan herinnert dat hij op de schouders van reuzen staat.

Deze recensie verscheen eerder in Katholiek Nieuwsblad
www.katholieknieuwsblad.nl

Anton ten Klooster, Arnold Smeets en Peter-Ben Smit (red.), Willibrord door de eeuwen. Uitg. Berne Media, 205 pp., pb., € 24,90, ISBN 978 9089 7230 00

DSCN0296

Denken over de toekomst

Het kwam als een donderslag bij heldere hemel toen op 28 mei j.l. bekend werd gemaakt dat de Personele Unie de Catharinakerk aan de bisschop wil voordragen om aan de eredienst te onttrekken. Het nieuws haalde de nationale kranten en een naam die daarin vaak terugkeerde was die van Wouter van Belle. Van Belle werd zo, tegen wil en dank overigens, de gedoodverfde leider van een vooralsnog niet-bestaande opstand. “Ik wil graag meteen duidelijk maken dat ik geen oprichter van een actiegroep ben,” zegt Van Belle, “sterker nog: er ís helemaal geen actiegroep!” Al ruim dertig jaar is Van Belle organist van de Catharinakathedraal en op de vraag wat hij dan wel is, beschrijft hij zich eenvoudigweg als een bezorgde medewerker en parochiaan.

Van Belle spreekt met veel passie over de kathedraal. Op de vraag of Van Belle het eens is met de stelling dat één van de twee binnenstadkerken (dat wil zeggen: de Catharina of de Augustinus) moet verdwijnen antwoordt hij bedenkelijk en weloverwogen: “Niet per se. Ik vind het teruglopend kerkbezoek bijvoorbeeld geen sterk argument. We moeten ons eerst afvragen waar het door komt dat het kerkbezoek terugloopt. Ik zie bijvoorbeeld elders in Nederland, en zelfs hier in Utrecht, voorbeelden van gemeenschappen waar het kerkbezoek helemaal niet terugloopt. Kijk bijvoorbeeld naar de Gerardus Majella. Die kerk loopt goed omdat daar initiatieven worden ontplooid. De broeders van Sint Jan zijn heel actief en weten veel jonge mensen aan te trekken.”

Van Belle vraagt zich hardop af of de Personele Unie (d.w.z. het bestuur van de samenwerkende parochies) werkelijk alle mogelijkheden heeft overwogen in een poging om beide kerken open te houden. “Ik kan me een paar scenario’s voorstellen waarin het helemaal niet nodig is om één van de twee binnenstadkerken te sluiten. Waarom zou een congregatie als de Broeders van Sint Jan de Augustinus niet over kunnen nemen?’ Van Belle noemt een hele reeks aan mogelijkheden, waaronder ook betere contacten met het Ariënskonvikt en haar priesterstudenten. Hij roept in herinnering de oude constructie waarin de rector tegelijkertijd de plebaan van de kathedraal was. “Dit zijn allemaal ideeën, ik zeg niet dat het ook meteen oplossingen zijn, maar het laat zien dat er veel andere mogelijkheden zijn dan meteen sluiten.” Zijn voornaamste bezwaar tegen de sluiting is dat er vanuit de Personele Unie hoofdzakelijk wordt gesproken over te hoge kosten, maar dat er verder geen transparantie is over de eigenlijke berekeningen die daarbij gemaakt worden. “Ook vraag ik me af wat de inhoud van de gesprekken met Museum Catharijne Convent zijn. Wil de Personele Unie de Catharina echt verkopen of krijgt het museum de kathedraal misschien in bruikleen? Die zaken tellen voor mij ook mee.”

Vanuit het bestuur bestaat er ook de wens om met parochianen in gesprek te gaan over de toekomst van de samenwerkende parochies. Vooralsnog ontbreekt het echter vooral aan initiatief aan de basis. Zonder een toegewijde werkgroep van parochianen die zich met de toekomst van de katholieke kerk in Utrecht wil bezighouden, heeft de Personele Unie geen klankbord en geen gesprekspartner. Katholiekutrecht.nl wil daarom graag een oproep doen aan al haar lezers: Bent u in staat om verder te kijken dan alleen de belangen van uw eigen geloofsgemeenschap? Wilt u meedenken over de toekomst van de katholieke kerk in de stad Utrecht? Bent u bereid om onderdeel uit te maken van een werkgroep die op een kritische en constructieve manier met de Personele Unie in dialoog wil gaan over deze thema’s? Stuur dan een mailtje naar communicatie@katholiekutrecht.nl en wij brengen u graag met elkaar in contact.

Tekst en foto’s: Erik Hendrix

hands

Vacature bestuurslid vrijwilligersbeleid

VACATURE

De samenwerkende parochies Ludgerus, Martinus en Salvator zijn per direct op zoek naar een bestuurslid vrijwilligersbeleid.

Onze organisatie

De samenwerkende parochies zijn een transitieorganisatie waarin de drie Utrechtse stadsparochies Sint Ludgerus, Sint Martinus en H. Salvator worden gecombineerd. Onze organisatie ondergaat op dit moment grote veranderingen en het is daarom van belang dat alle vrijwilligers daarin een heldere rol vervullen en een goede begeleiding krijgen vanuit onze organisatie.

Bestuurslid vrijwilligersbeleid

De komende jaren zal er steeds meer een beroep worden gedaan op vrijwilligers met uiteenlopende rollen: van diaconie tot liturgische ondersteuning en van schoonmaker tot collectant. Katholiek Utrecht wil met haar vrijwilligersbeleid graag een voorbeeldrol innemen.

De werkzaamheden

Werven, selecteren, begeleiden en toerusten van de vrijwilligers zodat zij zelfstandig kunnen functioneren;

  • Verantwoordelijk voor goede communicatie tussen de vrijwilligers onderling;
  • Opbouwen en onderhouden van een netwerk van maatschappelijke organisaties in de wijk;
  • Onderzoeken naar nieuwe mogelijkheden om vrijwilligers in te zetten binnen Katholiek Utrecht

Profiel

  • Leidinggevende kwaliteiten, uitstekende communicatieve vaardigheden en gevoel voor verhoudingen;
  • Inzicht hebben in maatschappelijke ontwikkelingen en eventueel daaruit voortvloeiende veranderingen in het vrijwilligerswerk, oog en ontwikkelingskracht voor innovatie in vrijwilligerswerk;
  • Praktiserend Rooms-Katholiek

Sollicitaties

Uw sollicitatie: een korte motivatiebrief plus cv zien we graag tegemoet voor 14 juli via email: secretariaat@katholiekutrecht.nl

Inlichtingen

Voor meer informatie over de functie kunt u bellen met: Mw. Margriet Simonis, hoofd centraal secretariaat, via 030 254 6147

kinderen

Kinderclub op vrijdagmiddag

Voortaan is de Kinderclub van de Rafaëlkerk op vrijdagmiddag van 15.30 uur -17.00 uur. De oefening voor de misdienaars worden ook op deze middag gedaan. Aan het einde bidden met z’n allen een Tientje in de kapel.

pastorie-groen-2018-2

Gevraagd: mensen met groene vingers

Groen rondom de pastorie van de Dominicuskerk, mei 2018De Dominicuskerk is mooi gelegen midden in de wijk Oog in Al met heel veel groen, soms haast teveel. Daarom zoeken we vrijwilligers die het leuk vinden te helpen om de buitentuin een fraai aanzicht te geven. Er is veel snoeiwerk aan heggen en struiken nodig. Voelt u hier iets voor, neem dan contact op met secretariaat@dominicuskerkutrecht.nl. Ook kunt u van maandag tot en met vrijdag van 9.00 uur tot 12.00 uur langskomen bij de pastorie, Palestrinastraat 1, telefoon 030-2935245. De koffie staat altijd klaar. Inmiddels zijn er twee nieuwe vrijwilligers aan de slag, maar versterking is welkom!

IMG_20180503_190752915

Zit er toekomst in traditie?

Katholieken op Facebook hebben waarschijnlijk al opgemerkt dat de homilie van aartsbisschop Sample van Portland op 28 april j.l. viraal is gegaan. In zijn gepassioneerde betoog verdedigt de Amerikaanse bisschop de Tridentijnse mis, of wat men tegenwoordig de “buitengewone vorm van de Latijnse ritus” noemt.

Eeuwenlang was er echter niets buitengewoons aan. In het kielzog van de contrareformatie werd tijdens het concilie van Trente, onder leiding van paus Pius V, de liturgie gestandaardiseerd. In zijn pauselijke bul Quo primum, die in 1570 verscheen, werd alleen nog deze gestandaardiseerde vorm van de Romeinse ritus toegestaan. Hoewel de naam “tridentijns” dus verwijst naar het concilie van Trente, werd het missaal geïnformeerd door veel oudere tradities die tenminste tot 200 jaar daarvoor konden worden getraceerd (maar dus in feite al voor die tijd bestonden). Dat is indrukwekkend, want iets dat zo lang bestaat heeft duidelijk zijn waarde allang bewezen.

Uiteindelijk kwam er een eind aan deze traditie met de komst van de Novus Ordo (ofwel de nieuwe ritus) van paus Paulus VI. Deze kwam voort uit de hervormingen van het Tweede Vaticaanse Concilie in de periode 1965-1969. Met de nieuwe vorm waaide er een frisse wind door de kerk die ontegenzeggelijk veel verbeteringen met zich meebracht. Maar volgens aartsbisschop Sample ging er tegelijkertijd ook iets verloren en hij citeert daarbij uit een motu proprio (Summorum Pontificum) van paus Benedictus XVI waarin hij zegt:

“Er is geen tegenstelling tussen de twee edities van het Romeinse missaal. In de geschiedenis van de liturgie is er sprake van groei en vooruitgang, niet onderbreking. Wat eerdere generaties beschouwden als heilig, blijft heilig en groots, ook voor ons. Het kan niet opeens verboden worden of beschouwd worden als schadelijk. Het betaamt ons allemaal om de rijkdom die is voortgekomen uit het geloof en gebed van de Kerk te behouden en het een gepaste plaats te geven.”

Ondanks de vele positieve vernieuwingen die de Novus Ordo met zich meebracht was er ook een toename van liturgisch misbruik en algemene onverschilligheid. De nieuwe mis dreigde snel te verzanden in een soort alledaagsheid waarbij de omgang met het goddelijke niet meer centraal stond. In zijn homilie breekt de aartsbisschop daarom een lans voor de oude ritus, zonder daarbij overigens de nieuwe ritus te veroordelen. Jonge katholieken worden volgens Sample aangetrokken door de schoonheid, eerbied, transcendentie en een sfeer van gebed en verwondering die de oude ritus karakteriseren.

Ook in de samenwerkende parochies Katholiek Utrecht wordt met regelmaat de tridentijnse mis gevierd. Deze zogenaamde Missa Tridentina Traiectina verhuisde achtereenvolgens van de Rafaëlkerk naar de kapel van de Catharinakathedraal en vervolgens naar het hoofdaltaar waar het inmiddels al een paar keer heeft plaatsgevonden. Priester Koos Smits wordt daarin bijgestaan door een groep enthousiaste en toegewijde acolieten en zangers. Volgens Eric Wolthuis, een acoliet die al heel lang de oude mis dient, staat daarin “elke rituele handeling niet op zichzelf maar is een transcendente uiting van een groter mysterie waarvan we de glans steeds meer kunnen ontdekken”.

Het is nu nog rustig in deze mis, maar ongetwijfeld zal ook in Utrecht de oude liturgie zijn aantrekkingskracht gaan uitoefenen op jonge katholieken. Iedere eerste donderdag van de maand kunt u de mis bijwonen in de Catherinakathedraal aan de Lange Nieuwstraat. U bent van harte welkom (ongeacht uw leeftijd)!

Tekst en foto’s: Erik Hendrix

Pinkster01

Oecumenisch Pinksteren

Voor de 5e keer wordt in Overvecht een openlucht Pinksterviering gehouden met alle kerken (katholiek, Protestant, leger des Heils, Evangelisch en Surinaamse broedergemeente). Maar dit jaar niet alleen de lokale Nederlandse kerken, maar ook enkele buitenlandse kerkgemeenschappen, zoals de katholieke Polen, de Iraanse Farsi-christenen en de Eritrees Orthodoxe en Eritrees Evangelische christenen. Zo wordt concreet gerealiseerd wat in de Bijbel (Handelingen van de Apostelen) staat: “De Heilige geest daalde neer over de apostelen. En een menigte van allerlei talen en volken was getuige van het wonder dat plaats vond, dat ieder de Boodschap verstond in eigen taal.”  Deze viering wordt gehouden naast de St. Rafaelkerk in het park, 20 mei, aanvang 11.30 uur.

Gwenne Braam

Voorstellen Vormelingen

Tijdens de viering van zondag 8 april zijn de twee Vormelingen uit onze geloofsgemeenschap voorgesteld, zodat iedereen weet wie ze zijn.

Eerst Justin Rakké en wat later Gwenne Braam.

Beide gaven aan dat ze heel bewust zelf gekozen hebben om het traject voor de Vormselviering te gaan doen en graag het H. Vormsel willen ontvangen.

We wensen hen een hele mooie viering op zaterdag 19 mei as in de St. Catharinakathedraal.

Gwenne Braam     Justin Rakké

 

Gebedsdienst goede brijdag

Mooie Goede Week

Rondje rond de kerkDeze begon met Palmzondag, waarop 15 kinderen een Palmpaasstok hebben gemaakt tijdens de  kindernevendienst. Allereerst hebben ze in de kerk naar het Paasverhaal geluisterd en nadat alle palmtakjes gewijd waren konden ze in een bijzaaltje aan de slag. Aan het eind van de viering kwamen ze met mooi versierde kruizen weer terug. Al zingend een ronde in de kerk en een rondje om de kerk. Vele kerkgangers liepen hierin mee.

 

Vervolgens het Paastriduüm samen met de geloofsgemeenschappen van de Wederkomst des Heren en de St. Gertrudis. Witte Donderdag met de inzameling voor de minder bedeelden in onze geloofsgemeenschap. Het gemengd koor van de Wederkomst zong.

Goede Vrijdag, de Kruisweg, weer indrukwekkend en ’s avond de Gebedsdienst met Kruisverering.

Kruisweg      Kruis op altaar

 

Paaszaterdag de Gezinspaasviering. De Kinderen die zich voorbereiden op de 1e H. Communie hebben er heel goed aan meegewerkt dat het een mooi viering werd. Zingen in het koortje, mee collecteren, mee lezen. Ook enkele anderen jongeren hadden een aandeel in het laatste.

Paaskaarsen

In de Paaswake werden 36 huispaaskaarsen en de Paaskaarsen van de drie geloofsgemeenschappen gewijd.

1e Paasdag een mooie viering met de Surinaams/Antilliaanse gemeenschap en 2e Paasdag de viering volgens de Slavisch-Byzantijnse ritus met Wladirmirskaja.

Een heel mooie Paasweek dus.

Wekelijkse Vieringen

Maandag
8:00 uurKlooster Cenakel
19.00 uurCatharina
1e maandag van de maand: 10:00 uur: Kapel Barbarabegraafplaats
Dinsdag
8:00 uurAloysius
8:00 uur
9.00 uur
Klooster Cenakel
Rafaëlkerk
10:00 uurAloysius
19.00 uurCatharina
Woensdag
8:00 uurAloysius
8:00 uurKlooster Cenakel
9:30 uurJoseph
18:30 uurCatharina: Rozenkrans
19:00 uurCatharina
19:00 uurGertrudis
19:00 uurAntonius: Vesper (vervalt in juni, juli en augustus)
Op de woensdagen in de 40-dagentijd is er een Oecumenische vesper om 19:00 uur afwisselend voorgegaan door een dominee en pastor Hans Harmsen.
3e woensdag van de maand: Rozenkrans om 19.00 uur in de Johannes-Bernardus.
Donderdag
8:00 uurAloysius
8:00 uurKlooster Cenakel
9:00 uurRafael
19.00 uurCatharina
Vrijdag
8:00 uurAloysius
8:00 uurKlooster Cenakel
9:00 uurWederkomst des Heren – ochtendgebed
10:00 uurAloysius
10:00 uurDominicus – wereldwake
18:00 uurAntonius: gregoriaanse vesper
19.00 uurCatharina
1e vrijdag van de maand
10:30 uurJacobus
10:00 uurJohannes Bernardus
10:30 uurJoseph
10:00 uurDominicus
3e en 5e van de maand: 10:00 uur: Johannes Bernardus
2e van de maand: 16:00 uur, kleine viering Josephkerk
1e en 3e vrijdag van de maand: 20.00 uur, San’Egidio, Catharinakathedraal
Zaterdag
8:00 uurKlooster Cenakel
11:15 uurNoodkapel Voorportaal: Rozenkrans
18.30 uurCatharina
1e zaterdag van de maand: eucharistieviering opgedragen aan Fatima om 9.00 uur in de Josephkerk.

Algemeen Contact

Parochiesecretariaat Utrecht

Adriaan van Ostadelaan 4
3581 AJ Utrecht

Openingstijden:
Maandag – Donderdag: 09.00 – 16.00 uur
Vrijdag: 09.00 – 12.00 uur
Tel: 030 – 254 6147
E-mail: secretariaat@katholiekutrecht.nl