Een school waar we iets van kunnen leren - Missieproject Oeganda

Nieuwsbrief 6: 03-06-2026

Om een beter idee te krijgen van de bestaande landbouwprojecten, werkstructuren en de rol van landbouw in de Acholi regio in Noord-Oeganda, gaan we af en toe langs bij boerderijen en andere landbouwinitiatieven. Zo hoorden we via via van de Homa Farm School, een bijzondere plek waar ik zelf best een paar schooljaren had willen doorbrengen.

De locatie ligt op ongeveer een uur rijden van Gulu. Vanaf de hoofdweg is het zo'n 20 minuten op onverharde weg tot een bordje “Homa Farm School” ons een bosweg in stuurt. Een stukje verderop rijden we langs een groot open veld, waar iemand ons de juiste richting wijst, langs een grazende koe en een veld met gewassen in volle bloei. Wanneer we bij een schoolgebouw aankomen, worden we verwelkomd door een meute kinderen die in hun pauze buiten aan het ravotten zijn.

Een van de docenten van de basisschool neemt ons onder zijn hoede deze middag. Hij vertelt ons dat de Homa Farm bovendien een kostschool is, wat veel voorkomt in Oeganda. Voor veel kinderen is het gebruikelijk om op school te verblijven. Daar kunnen verschillende redenen voor zijn. Zo kan de afstand van huis naar school te groot zijn en vervoer te duur. Ook werken sommigen ouders op verschillende locaties, of kiezen ouders voor een specifieke school, bijvoorbeeld omdat die goed staat aangeprezen. Kinderen die ver weg wonen, zien hun familie gewoonlijk eens per drie maanden, terwijl anderen in het weekend naar huis gaan. En de docent van vandaag, hij woont zelf ook op het schoolterrein met zijn familie.

Terug naar de school in de bossen. Deze heeft namelijk een bijzonder concept. Zoals de naam al doet vermoeden, is het ook een boerderij! Oftewel, de kinderen worden er van jongs af aan geleerd hoe ze hun eigen voedsel verbouwen en voor boerderijdieren moeten zorgen.

Dagelijks rouleren de taken op de boerderij dagelijks tussen de verschillende klassen zodat er voor iedereen elke dag iets anders op de planning staat om te doen en te leren. Van zaden planten tot de kippen eten geven. Van onkruid wieden tot koeien melken. Lekker met de handen in de aarde in plaats van achter een scherm. Zo komt ieder kind zelf te weten waar het eten dat elke dag op hun bordje verschijnt, vandaan komt.

Belangrijke disclaimer: deze kennis is voor de meeste kinderen in de regio niets bijzonders. De meeste families in de regio verbouwen het grootste gedeelte deel van hun eigen voedsel. Kinderen vergaren daarom van huis uit de nodige kennis om te kunnen boeren. Zodoende gaat de school een stapje verder.

Kinderen krijgen zaden of stekjes mee van de groentes en fruit waar ze over hebben geleerd, zodat ze de geleerde lessen thuis bij hun ouders in de praktijk kunnen brengen. Dit gaat van groentes die hier al generaties lang worden verbouwd, zoals witte kool of cassave, tot minder vertrouwde gewassen zoals koffie, cacao of sesamzaad.

Daarnaast wordt er aandacht besteed aan minder gebruikte technieken, zoals verticaal boeren en permacultuur, om de kinderen, en zo hun families, andere manieren van boeren te leren.

Tevens wordt er aandacht besteed aan de commerciële kant van boeren, wat nieuw kan zijn voor de familie, maar wel een interessante bron van inkomsten kan zijn.

Een laatste pluspuntje, er is geen schoolkantine of supermarkt in de buurt waar frikandelbroodjes en energy drink gekocht kunnen worden. Het is hier eten wat de pot schaft. Of eigenlijk, wat je dus zelf geoogst hebt. Daar kan de jeugd in Nederland nog wel wat van leren. En misschien de volwassenen ook wel.

Misschien leuk om met de kinderen en kleinkinderen te bespreken wat ze van zo’n school zouden vinden?