Kerkmuziek

Kathedrale Koor

Kathedrale Koor UtrechtHet Kathedrale Koor Utrecht is het koor van de St.-Catharinakathedraal, de hoofdkerk van het Aartsbisdom Utrecht. Het KKU verzorgt wekelijks de liturgische muziek tijdens de hoogmissen in de kathedraal. Daarnaast worden er concerten gegeven in binnen- en buitenland. Het koor bracht bezoeken aan o.a. België, Duitsland, Engeland, Frankrijk en Denemarken. Het kathedrale koor bestaat uit kinderen en mannen. De kinderen van het koor zijn afkomstig van de Kathedrale Koorschool Utrecht, waar zij naast het gewone basisonderwijs een intensieve muzikale opleiding krijgen. De inzet van geschoolde kinderstemmen geeft het koor een karakteristieke eigen klankkleur. Deze klankkleur wordt bovendien gedragen door tenor- en basstemmen van jonge mensen, voor een deel oud-leerlingen van de Kathedrale Koorschool. De kinderstemmen zijn regelmatig te horen bij muzikale uitvoeringen van belangrijke werken uit de koorliteratuur, zoals de Mattheus-passie van Bach en de Carmina Burana van Orff. Ook werken de kinderen regelmatig mee aan producties van De Nederlandse Opera. Een bijzondere vermelding verdient de Cappella Catharina. De meisjes van 15 jaar en ouder stromen vanuit het basis-KKU door naar deze afdeling. Het koor staat midden in de rijke katholieke muziektraditie die deze eeuw werd gedragen door componisten als Herman Strategier en Hendrik Andriessen, beiden ooit verbonden aan de Utrechtse Kathedraal. Vele componisten schreven speciaal voor het Kathedrale Koor; in de Catharinakathedraal zijn talrijke eigentijdse composities voor het eerst tot klinken gebracht. Geschiedenis Het Kathedrale Koor Utrecht is sinds 1869 het Koor van de St.-Catharinakathedraal. Opgericht als mannenkoor onder de naam St. Gregorius Magnus, werd het in 1878 als snel uitgebreid tot jongenskoor. In 1959 werd de Kathedrale Koorschool opgericht, die vanaf dat moment de opleiding van de zangers (toen nog alleen jongens) voor haar rekening nam. In 1968 werden ook meisjes toegelaten tot de Koorschool. Na een woelige periode ging het koor in 1974 verder onder de huidige naam: Kathedrale Koor Utrecht. Dirigenten waren vanaf toen Frans Wolfkamp, Hans de Gilde en de huidige dirigent Gerard Beemster.

Kerkmusici

Gerard Beemster (1954) studeerde aan het Nederlands Instituut voor Kerkmuziek (orgel, piano en koordirectie) en voltooide zijn conservatoriumopleiding solozang. Twaalf jaar was hij werkzaam als kerkmusicus, docent, zanger en koordirigent vanuit het Noordhollandse Schagen. Sinds 1989 leidt hij het Kathedrale Koor Utrecht; tevens is hij als muziek- en zangdocent verbonden aan de Kathedrale Koorschool Utrecht. Daarnaast is hij regelmatig werkzaam voor de Sint Gregorius Vereniging en de Stichting Nederlandse Korenorganisaties (SNK). Voor deze laatste organisatie werkte hij mee aan de opzet van een schriftelijke cursus voor cantores. Tevens is hij met enige regelmaat te horen als solozanger in recitals en in het oratoriumrepertoire. Wouter van Belle (1958) studeerde de hoofdvakken piano en orgel aan het Nederlands Instituut voor Katholieke Kerkmuziek te Utrecht bij Rinus Groot en Kees de Wijs. Daarna bekwaamde hij zich bij onder meer Jacques van Oortmerssen en Albert de Klerk in specifieke uitvoeringpraktijk van diverse orgelstijlen. Sedert 1985 is Wouter van Belle hoofdorganist van de kathedraal, en vaste begeleider van het Kathedrale Koor Utrecht. Wouter van Belle is begeleider van het Toonkunstkoor Utrecht en van het Residentie Bachkoor in Den Haag. Hij treedt regelmatig op als concertant organist en als pianobegeleider van diverse gerenommeerde koren. Naast deze activiteiten is hij werkzaam als piano- en orgeldocent te Utrecht. Organist, jurist en musicoloog Paul Houdijk (1953) heeft na zijn conservatoriumopleiding nog enige jaren onderricht gehad bij Albert de Klerk. Sinds 1978 is hij organist van de kathedraal. Hij bespeelt het Maarschalkerweerd-orgel tijdens de zaterdagavondmis, bij kerkelijke hoogfeesten door het jaar en een enkele maal tijdens de zondagse Hoogmis. In zijn orgelconcerten staat steeds de romantiek centraal. Hij houdt zich bezig met de rooms-katholieke kerkmuziek en de negentiende-eeuwse orgelkunst in het algemeen, en in het bijzonder met Maarschalkerweerd, de bouwer van het kathedrale orgel. Daarbij legt hij een verband met de ontwikkelingen in de katholieke kerk in Nederland gedurende de negentiende eeuw, vooral sinds het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853. Hij publiceert hierover op zijn website. Paul Houdijk is landelijk voorzitter van de Katholieke Dirigenten en Organisten Vereniging (KDOV). Meer informatie op zijn website.

Het orgel

Het orgelHet orgel in de kathedrale St.-Catharinakerk werd in 1903 gebouwd door de Utrechtse firma Maarschalkerweerd & Zoon. Bekende instrumenten van Maarschalkerweerd zijn te vinden in ondermeer de Leidse Hartebrugkerk (1877), het Amsterdamse Concertgebouw (1891) en de O.L.Vrouwekerk te Zwolle (1896). Voor de Utrechtse kathedraal bouwde hij al in 1874 een koororgel. Bij de ingrijpende restauratie van de kerk in de jaren zestig van de 20e eeuw werd het neo-gotische interieur van de kerk inclusief dit orgeltje helaas verwijderd.Het grote orgel In 1903 was het vijftig jaar geleden dat de St.-Catharinakerk tot kathedraal van het Aartsbisdom werd gewijd. Dit was aanleiding voor de bouw van een nieuw orgel. Maarschalkerweerd bouwde een instrument met twee manualen en pedaal in neo-gotische kast, uitgevoerd met het toentertijd moderne systeem van pneumatische bediening. De periode Andriessen In de jaren dertig van de 20e eeuw was Hendrik Andriessen vaste organist in deze kerk. Hij liet het orgel naar zijn smaak enigszins wijzigen, voornamelijk door de plaatsing van een nieuwe speeltafel met drie manualen. Vanaf de jaren zestig leed het orgel onder gevolgen van een groeiende belangstelling voor orgels gebouwd volgens oudere, barokke principes. Orgels met pneumatische aanleg zoals het onderhavige werden minderwaardig geacht, met als gevolg dat ook voor het Utrechtse kathedraalorgel een periode van verwaarlozing intrad. Restauratie Pas in de laatste decennia van de 20e eeuw nam de waardering weer toe voor dit specifieke orgeltype, dat nu zelfs op de lijst van beschermde monumenten staat. Na jaren van langdurige voorbereidingen werd in 1995 de restauratie uitgevoerd door de firma Gebrs. Vermeulen uit Weert. Het Limburgse orgelbouwersgeslacht Vermeulen gaat terug tot 1730, en bouwde honderden instrumenten in heel Nederland. De laatste decennia heeft het bedrijf ook belangrijke restauraties verricht, waaronder vele Smits-orgels in Brabant. Bij de restauratie van het Utrechtse kathedraalorgel is het originele klankconcept van Maarschalkerweerd bewaard gebleven, met handhaving van de originele pneumatiek en de speeltafel uit 1939. Wel werd een originele Maarschalkerweerd trompet 8voet toegevoegd aan het tweede manuaal. (Gegevens ontleend aan publicaties over de restauratie van het orgel van de hand van Hans van der Harst en Paul Houdijk)

Koororgel

Koororgel van de KathedraalOm het koor tijdens de wekelijkse eucharistievieringen beter te kunnen ondersteunen, heeft de kathedraal een speciaal koororgel. Kardinaal Eijk heeft het koororgel op het Hoogfeest van Pinksteren 2011 ingezegend. Het betreft een Engels orgel, gebouwd rond 1852 door Daniel Gray in Londen-Southwark. Dit fraaie instrument heeft een nieuw leven in onze kathedraal gekregen. Het is geplaatst op een nieuwe koortribune in de linker zijbeuk van de Catharinakathedraal. Tijdens een feestelijk concert op zondagmiddag 17 juni 2011 is het instrument ten gehore gebracht door de kathedrale organisten Wouter van Belle en Paul Houdijk, samen met het Kathedrale koor onder leiding van Gerard Beemster en sopraan Sonja Roskamp. Op het programma stonden Engelse koormuziek, Franse orgelmuziek en werk van de dit jaar jubilerende Nederlandse componisten J.P. Sweelinck en Herman Strategier. Meer informatie op deze website.

Wekelijkse Vieringen

Maandag
8:00 uurKlooster Cenakel
19.00 uurCatharina
1e maandag van de maand: 10:00 uur: Kapel Barbarabegraafplaats
Dinsdag
8:00 uurAloysius
8:00 uur
9.00 uur
Klooster Cenakel
Rafaëlkerk
10:00 uurAloysius
19.00 uurCatharina
Woensdag
8:00 uurAloysius
8:00 uurKlooster Cenakel
9:30 uurJoseph
18:30 uurCatharina: Rozenkrans
19:00 uurCatharina
19:00 uurGertrudis
19:00 uurAntonius: Vesper (vervalt in juni, juli en augustus)
Op de woensdagen in de 40-dagentijd is er een Oecumenische vesper om 19:00 uur afwisselend voorgegaan door een dominee en pastor Hans Harmsen.
3e woensdag van de maand: Rozenkrans om 19.00 uur in de Johannes-Bernardus.
Donderdag
8:00 uurAloysius
8:00 uurKlooster Cenakel
9:00 uurRafael
19.00 uurCatharina
1e en 3e van de maand: 19:30 uur: San’Egidio Kapel zusters Waterstraat
Vrijdag
8:00 uurAloysius
8:00 uurKlooster Cenakel
9:00 uurWederkomst des Heren – ochtendgebed
10:00 uurAloysius
10:00 uurDominicus – wereldwake
18:00 uurAntonius: gregoriaanse vesper
19.00 uurCatharina
1e vrijdag van de maand
10:30 uurJacobus
10:00 uurJohannes Bernardus
10:30 uurJoseph
10:00 uurDominicus
3e en 5e van de maand: 10:00 uur: Johannes Bernardus
2e van de maand: 16:00 uur, kleine viering Josephkerk
Zaterdag
8:00 uurKlooster Cenakel
11:15 uurNoodkapel Voorportaal: Rozenkrans
18.30 uurCatharina
1e zaterdag van de maand: eucharistieviering opgedragen aan Fatima om 9.00 uur in de Josephkerk.

Algemeen Contact

Parochiesecretariaat Utrecht

Adriaan van Ostadelaan 4
3581 AJ Utrecht

Openingstijden:
Maandag – Donderdag: 09.00 – 16.00 uur
Vrijdag: 09.00 – 12.00 uur
Tel: 030 – 254 6147
E-mail: secretariaat@katholiekutrecht.nl