Op zondag 28 juni a.s. zal Jos Hettinga bovenstaande icoon inwijden voor gebruik in de St.-Pauluskerk. De icoon is een persoonlijk geschenk van Gijsbert Boggia die sinds een jaartje zich verbonden weet met de St.-Pauluskerk. In de Taizévieringen staan traditioneel iconen. Onze iconen zijn gedrukte reproducties. Een echte icoon is een aanvulling en aanwinst voor de Taizévieringen. Uiteraard is de icoon ook voor allerlei andere vieringen beschikbaar. De maker, schrijft ons het volgende:
Sinds ruim twee jaar schilder ik iconen. Toen ik al Googelend een cursus zag, besloot ik om dat een kans te geven. De cursus wordt twee keer per jaar gegeven en duurt tien weken, drie uur per keer. Tijdens die drie uur werk je aan de icoon terwijl er bijvoorbeeld Byzantijnse muziek klinkt. Ook vertelt de cursusleider over symboliek, geloof, taal en achtergrond. Voor mij is het niet gewoon ‘een mooi plaatje’. De religieuze context van de afbeelding en het maakproces is essentieel.
Iconen ‘schrijven’ is het navolgen van oude afbeeldingen. En toch is geen enkele kopie van dezelfde afbeelding gelijk. Iconen worden overigens niet gesigneerd.
Een houten plank wordt door de cursusleider geprepareerd. Hij bedekt die plank met verschillende lagen doek en een mengsel van kalk en lijm. Op die plank breng je de contouren van een gewenste afbeelding over. Daarna maak je zelf de verf. Dat is een mengsel van half eigeel en half water. Dat meng je met een van de talloze soorten pigmenten tot een kleur die het best in de buurt komt van de afbeelding die je kopieert. De eerste stap is het aanbrengen van bladgoud op de plek van het aureool. Daarmee wordt de heiligheid, goddelijkheid vastgelegd.
Vervolgens werk je, ook dit is vol symboliek, van het donker naar het licht. Je zet de kleurpartijen op in de donkerste kleur die in een gezicht of bijvoorbeeld gewaad aanwezig is. Daarna zet je de icoon ‘in het licht’ door met meerdere lichtere kleurlagen op te bouwen naar het eindresultaat. Door de kleurnuances geef je diepte aan de afbeelding en maak je bijvoorbeeld plooien zichtbaar.
Het is bijzonder om stap voor stap van niets naar een eindresultaat toe te werken. Voor mij is het doel ‘de weg’ van dat maakproces en niet het eindresultaat zelf. Elke iconenschrijver, ook iemand die het al tientallen jaren doet, heeft momenten dat het niet lukt, de materie te weerbarstig is. De gezichtsuitdrukking is niet wat je wilde, je krijgt de kern niet te pakken. Ook dat is een mooi onderdeel van het maakproces. Die worsteling en dan toch weer ‘boven komen’. Als het stroomt kan je na een half uur tot verrassing op de klok zien dat er dríe uur voorbij zijn.
Na een icoon van ‘De Goede Herder’ en daarna een afbeelding van Jezus die Petrus redt op het meer van Galilea, heb ik nagedacht over een onderwerp voor een derde icoon.
Omdat ik mij welkom voel in de Pauluskerk, vond ik het een fijn idee om iets ‘terug te geven’. Ik heb eerst bij de stuurgroep gevraagd of er wel behoefte was aan een icoon. En na een positieve reactie hebben wij gemaild over een afbeelding. Natuurlijk met Paulus. Deze afbeelding laat Paulus zien samen met Petrus. De tekst die je ziet, dat zijn de namen van beide apostelen. Namen staan op elke icoon, zodat de gelovigen konden zien wie op de afbeelding staat.
Dat ik tijdens het maakproces wist voor wie ik dit maakte, gaf voor mij een extra dimensie. Het is fijn dat deze Petrus en Paulus een plekje krijgen in de Pauluskerk!
